[sws_blockquote_endquote align="" cite="" quotestyle="style01"] Το παρόν αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο της ASTbooks “Οδηγός Εργασιών Τέλους Χρήσης” που θα κυκλοφορήσει σύντομα. [/sws_blockquote_endquote]

 

 

2.1.6.Β4 Συντελεστές απόσβεσης

Οι συντελεστές απόσβεσης για τη διαχειριστική περίοδο που αρχίζει από 1/1/2013, εκτός της περίπτωσης που αναφέρθηκε παραπάνω, δεν είναι πλέον αυτοί που ορίζονται από το Π.Δ 299/2003. Καθορίζονται ανά πάγιο περιουσιακό στοιχείο και κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, σύμφωνα με την ταξινόμηση NACE rev2, αρχικά για όλους τους κλάδους επιχειρήσεων και κατόπιν κατά παρέκκλιση για συγκεκριμένα πάγια ή συγκεκριμένες δραστηριότητες, οι οποίοι έχουν ως εξής:

  • α. Για όλους τους κλάδους :

Εδαφικές εκτάσεις, μηδέν τοις εκατό (0%)

Κτιριακές εγκαταστάσεις, γραφεία, οικίες, βιομηχανοστάσια, αποθήκες, σταθμοί, μη κτιριακές εγκαταστάσεις και ειδικές εγκαταστάσεις, κατασκευές, εξοπλισμός και ειδικά οχήματα φορτοεκφόρτωσης, τέσσερα τοις εκατό (4%)

Μηχανήματα, εξοπλισμός (εκτός Η/Υ και λογισμικού), μέσα μεταφοράς ατόμων, άυλα στοιχεία, δικαιώματα, έξοδα πολυετούς απόσβεσης και λοιπά πάγια στοιχεία, δέκα τοις εκατό (10%)

Εξοπλισμός Η/Υ (κύριος και περιφερειακός) και λογισμικό, είκοσι τοις εκατό (20%)

Μέσα μεταφοράς φορτίων, δώδεκα τοις εκατό (12%)”

  • β. Κατά παρέκκλιση των ανωτέρω:

Εδαφικές εκτάσεις για τον τομέα Β (Ορυχεία – Λατομεία), πλην του Β.09

(Υποστηρικτικές δραστηριότητες εξόρυξης), πέντε τοις εκατό (5%).

Μέσα μεταφοράς ατόμων για τους τομείς Ν77.11 (Ενοικίαση και εκμίσθωση αυτοκινήτων και ελαφρών μηχανοκίνητων οχημάτων) και 085 (Εκπαίδευση), και μέσα μεταφοράς φορτίων για τον τομέα Ν77.12 (Ενοικίαση και εκμίσθωση φορτηγών), είκοσι τοις εκατό (20%).

Λοιπά μέσα μεταφοράς για τους τομείς Η49.1 (Υπεραστικές σιδηροδρομικές μεταφορές επιβατών), Η49.2 (Σιδηροδρομικές μεταφορές εμπορευμάτων), Η50 (Πλωτές μεταφορές) και Η51 (Αεροπορικές μεταφορές) – Για τρένα, πλοία και πλωτά μέσα και αεροσκάφη, αντιστοίχως, πέντε τοις εκατό (5%).

Από τον παραπάνω καθορισμό των νέων συντελεστών απόσβεσης, προκύπτει ότι εάν κάποιο πάγιο δεν περιλαμβάνεται σ’ αυτόν, ο συντελεστής απόσβεσης αυτού θα είναι εκείνος των «λοιπών πάγιων στοιχείων» δηλαδή δέκα τοις εκατό (10%) για όλους τους κλάδους επιχειρήσεων και όχι εκείνος που τυχόν προκύπτει από την ωφέλιμη διάρκεια ζωής του παγίου αυτού. (ΠΟΛ.1216/24.9.2013)

 

Παράδειγμα

Έστω πάγιο αξίας 2.000 € το οποίο εμπίπτει στην κατηγορία “Λοιπά πάγια στοιχεία” με ωφέλιμη διάρκεια ζωής 5 έτη.

Οι αποσβέσεις υπολογίζονται ως εξής:

2.000*10% = 200 € και όχι 2000/5 έτη = 400 €

Στην περίπτωση που υπολογίζεται βάσει της ωφέλιμης διάρκειας ζωής, τα επιπλέον 200 € δεν αναγνωρίζονται φορολογικά προς έκπτωση από το ακαθάριστο εισόδημα της επιχείρησης και θα αναμορφώνονται ως λογιστική διαφορά.

 

2.1.6.Β5 Αποσβέσεις λοιπών πάγιων στοιχείων

Όπως αναφέρθηκε και στο προηγούμενο θέμα, εάν κάποιο πάγιο δεν περιλαμβάνεται στον πίνακα της υποπερίπτωση γγ’, ο συντελεστής απόσβεσης αυτού θα είναι εκείνος των «λοιπών πάγιων στοιχείων» δηλαδή δέκα τοις εκατό (10%) για όλους τους κλάδους επιχειρήσεων και όχι εκείνος που τυχόν προκύπτει από την ωφέλιμη διάρκεια ζωής του παγίου αυτού.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί ότι δεν πρέπει να γίνεται καταχρηστική εφαρμογή του συντελεστή απόσβεσης 10% των«λοιπών πάγιων στοιχείων» κάθε φορά που διαπιστώνεται ότι κάποια πάγια δεν περιγράφονται επακριβώς στον πίνακα των προβλεπόμενων νέων συντελεστών απόσβεσης. Π.χ. για τα αιολικά πάρκα και τις φωτοβολταϊκές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ο παραπάνω συντελεστής 10% για την απόσβεσή τους, αλλά ο ορθός συντελεστής 4% για τις «μη κτιριακές εγκαταστάσεις»

Επιπλέον, οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 9 του ν. 1809/1988 (ΦΕΚ Α’ 222) δε θίγονται από τις νέες κοινοποιούμενες διατάξεις. Επομένως, για την απόσβεση των φορολογικών μηχανισμών αυτού του νόμου δεν έχουν εφαρμογή οι σχετικές νέες διατάξεις περί αποσβέσεων, αλλά οι ως άνω διατάξεις αυτού του νόμου. (ΠΟΛ.1216/24.9.2013)

 

2.1.6.Β6 Αποσβέσεις επιχειρήσεων φωτοβολταϊκών και γεωθερμικών μονάδων, αιολικών πάρκων και υδροηλεκτρικών σταθμών.

Στην παρ. 4 της εγκυκλίου ΠΟΛ.1216/24.9.2013, παρατίθενται οι νέοι συντελεστές απόσβεσης ανά πάγιο περιουσιακό στοιχείο και κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, σύμφωνα με την ταξινόμηση NACE rev2, αρχικά για όλους τους κλάδους επιχειρήσεων και κατόπιν κατά παρέκκλιση για συγκεκριμένα πάγια ή συγκεκριμένες δραστηριότητες.

Στην ίδια παράγραφο έχει τονισθεί ότι δεν πρέπει να γίνεται καταχρηστική εφαρμογή του προβλεπόμενου συντελεστή απόσβεσης 10% των «λοιπών πάγιων στοιχείων» κάθε φορά που διαπιστώνεται ότι, κάποια πάγια δεν περιγράφονται επακριβώς στον πίνακα των καθορισθέντων νέων συντελεστών απόσβεσης. Γι αυτό δόθηκε ένα ενδεικτικό παράδειγμα για τα «αιολικά πάρκα και τις φωτοβολταϊκές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας» στο οποίο αναφέρεται ο συντελεστής 4% για τις «μη κτιριακές εγκαταστάσεις».

Το παράδειγμα αυτό δεν είναι δεσμευτικό για τις παραπάνω επιχειρήσεις καθώς δεν τις υποχρεώνει να χαρακτηρίσουν το σύνολο των παγίων τους ως «μη κτιριακές εγκαταστάσεις». Αντίθετα στα πάγια που είτε από την περιγραφή του τιμολογίου αγοράς, είτε από την πραγματική τους χρήση ή άλλα ουσιώδη χαρακτηριστικά τους εντάσσονται σε άλλη κατηγορία παγίου, εφαρμόζεται ο οικείος συντελεστής απόσβεσης που προβλέπεται από τις διατάξεις της περίπτωσης στ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 31 του Ν. 2238/1994.

Σε κάθε περίπτωση ο χαρακτηρισμός των παγίων περιουσιακών στοιχείων καθώς και η υπαγωγή τους σε συγκεκριμένο συντελεστή απόσβεσης είναι θέμα πραγματικό και κρίνεται καταρχήν από την ίδια την επιχείρηση και στη συνέχεια από αρμόδια ελεγκτική αρχή. (ΠΟΛ.1252/25.11.2013)

 

2.1.6.Β7 Χρόνος έναρξης υπολογισμού των αποσβέσεων

Με την υποπερ. δδ’ ορίζεται ότι ο υπολογισμός των αποσβέσεων γίνεται σε ετήσια βάση και δεν επιτρέπεται η μεταφορά αποσβενόμενων ποσών μεταξύ οικονομικών χρήσεων. Για τα νέα πάγια περιουσιακά στοιχεία η απόσβεση αρχίζει από το μήνα κατά τον οποίο αυτά άρχισαν να χρησιμοποιούνται ή τέθηκαν σε λειτουργία και υπολογίζεται σε τόσα δωδέκατα, όσοι και οι μήνες μέχρι το τέλος της διαχειριστικής περιόδου.

Επομένως, αν κάποιο πάγιο κατά τη διάρκεια της διαχειριστικής περιόδου χρησιμοποιηθεί ή λειτουργήσει για χρονικό διάστημα μικρότερο από δώδεκα (12) μήνες (π.χ. επειδή αγοράστηκε και τέθηκε σε λειτουργία τον 3° μήνα της 12μηνης διαχειριστικής περιόδου ή επειδή πουλήθηκε το 10° μήνα της 12μηνης διαχειριστικής περιόδου), οι αποσβέσεις που θα υπολογιστούν γι’ αυτό με τον προβλεπόμενο συντελεστή θα περιοριστούν στα 10/12 των ετήσιων αποσβέσεων.

Σημειώνεται, ότι στο χρονικό διάστημα χρησιμοποίησης ή λειτουργίας του πάγιου περιλαμβάνεται και ο μήνας που αυτό άρχισε να χρησιμοποιείται ή να λειτουργεί, χωρίς να ενδιαφέρει ο αριθμός των ημερών που χρησιμοποιήθηκε ή λειτούργησε το μήνα αυτό. (ΠΟΛ.1216/24.9.2013)

 

Παράδειγμα

  • α) Έστω ότι πάγιο περιουσιακό στοιχείο, με αξία κτήσης 1.000 € αγοράστηκε και τέθηκε σε λειτουργία την 15/3/2013. Υποθέτουμε ότι ο συντελεστης ορίζεται σε 10%. Να λογιστούν οι αποσβέσεις για τα έτη 2013, 2014.

2013: 1.000*10/12*10% = 83,33 €

2014: 1.000*10% = 100 €

  • β) Έστω ότι πάγιο που είχε στην κατοχή της η επιχείρηση με αξία κτήσης 1.000 (σ.α. 10%), πωλήθηκε την 10/10. Οι αποσβέσεις που πρέπει να λογίσει η επιχείρηση για τη χρήση είναι 1.000*10/12*10%=  83,33 €

 

2.1.6.Β8 Πάγια που έχουν τεθεί εκτός εκμετάλλευσης ή σε αδράνεια

Όσον αφορά τα πάγια περιουσιακά στοιχεία τα οποία δεν χρησιμοποιούνται παραγωγικά για τις ανάγκες της βασικής επαγγελματικής δραστηριότητας της επιχείρησης, ούτε και για τις τυχόν παρεπόμενες ασχολίες της, δηλαδή εκείνα τα οποία έχουν τεθεί εκτός εκμετάλλευσης (ή σε αδράνεια), γι΄ αυτά και για το χρονικό διάστημα που είναι εκτός εκμετάλλευσης δεν θα υπολογίζονται αποσβέσεις, δεδομένου ότι δεν μπορεί να δικαιολογηθεί απόσβεση αυτών λόγω μη ύπαρξης λειτουργικής φθοράς τους. Κατά τον χρόνο που θα αρχίσει πάλι η παραγωγική τους λειτουργία, συνεχίζονται να διενεργούνται οι απο σβέσεις έως την πλήρη απόσβεσή τους. (ΠΟΛ.1216/24.9.2013)

 

2.1.6 Β9 Πάγια τα οποία λειτουργούν περιοδικά

Ειδικά στα πάγια τα οποία λόγω της παραγωγικής διαδικασίας λειτουργούν περιοδικά, δηλαδή για μεγάλα χρονικά διαστήματα διακόπτεται η λειτουργία τους, ανάλογα με τα δημιουργούμενα αποθέματα και επανατίθενται σε λειτουργία όταν η αγορά απορροφήσει τα αποθέματα αυτά, οι αποσβέσεις υπολογίζονται κανονικά, επειδή τα μηχανήματα αυτά κατά το χρόνο διακοπής της λειτουργίας τους είναι συνδεδεμένα στο χώρο τους και πάντα σε ετοιμότητα να λειτουργήσουν. (ΠΟΛ.1216/24.9.2013)

 

2.1.6.Β10 Πάγια εποχιακών επιχειρήσεων

Τέλος, για τα πάγια περιουσιακά στοιχεία των επιχειρήσεων που λειτουργούν εποχιακά, δηλαδή των επιχειρήσεων που λειτουργούν συγκεκριμένους μήνες κάθε διαχειριστικής περιόδου (π.χ. ξενοδοχειακές, τυποποίησης αγροτικών προϊόντων κλπ), θα υπολογίζονται αποσβέσεις για όλους τους μήνες της διαχειριστικής χρήσης, δεδομένου ότι η μη χρησιμοποίηση των παγίων τους για όλους τους μήνες της διαχειριστικής χρήσης οφείλεται στον τρόπο λειτουργίας τους και δεν είναι επιλογή των επιχειρήσεων. (ΠΟΛ.1216/24.9.2013)

 

2.1.6.Β11 Διακοπή διενέργειας αποσβέσεων

Με το α΄ εδάφιο της υποπερ. εε΄ ορίζεται ότι οι αποσβέσεις που διενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, δεν δύνανται να υπερβούν την αξία κτήσης ή την αναπροσαρμοσμένη αξία του αποσβεστέου πάγιου περιουσιακού στοιχείου.

Επομένως, η διενέργεια αποσβέσεων για κάποιο πάγιο διακόπτεται από τη στιγμή που το σύνολο των αποσβέσεων που έχουν διενεργηθεί γι΄ αυτό γίνει ίσο με την αποσβεστέα αξία του (μείον ένα λεπτό), χωρίς να ενδιαφέρει αν αυτό εξακολουθεί να χρησιμοποιείται παραγωγικά από την επιχείρηση. (ΠΟΛ.1216/24.9.2013)

 

Παράδειγμα

Εταιρεία έχει στην κατοχή της μηχάνημα (σ.α. 10%) με αρχική αξία κτήσης 1.000 € και έως τώρα έχουν λογιστεί αποσβέσεις 950 €.

Βάσει των νέων συντελεστών απόσβεσης, η εταιρεία για την παρούσα χρήση θα πρέπει να λογίσει 100 € αποσβέσεις. Εφόσον όμως η αναπόσβεστη αξία του παγίου ανέρχεται σε 50 € και οι αποσβέσεις που διενεργούνται δεν δύνανται να υπερβούν την αξία κτήσης του πάγιου περιουσιακού στοιχείου, θα διενεργήσει απόσβεση 49,99€ στην παρούσα χρήση και επιπλέον στις επόμενες θα διακόψει τη διενέργειά τους, ανεξάρτητα εάν το πάγιο χρησιμοποιείται ή όχι.

 

2.1.6.Β12 Εφάπαξ απόσβεση παγίου στοιχείου

Με το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της υποπερ. εε΄ της ίδιας περίπτωσης, αυξάνεται από χίλια διακόσια (1.200) ευρώ σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ, η αξία κτήσης κάθε πάγιου στοιχείου που δυνητικά μπορεί να αποσβεσθεί εξ ολοκλήρου μέσα στη χρήση κατά την οποία αυτό χρησιμοποιήθηκε ή τέθηκε σε λειτουργία.

Δηλαδή, η εφάπαξ απόσβεση των εν λόγω παγίων δεν είναι υποχρεωτική αλλά δυνητική. Η ως άνω αξία δύναται να αναπροσαρμόζεται ανά πενταετία από την έναρξη ισχύος της παρούσης διάταξης, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και σε ποσοστό που

δεν θα υπερβαίνει την αντίστοιχη για την ίδια περίοδο μεταβολή του Δείκτη Τιμών Παραγωγού στη Βιομηχανία (Κλάδος 055 -«Ενδιάμεσα και Κεφαλαιουχικά Αγαθά»), όπως ανακοινώνεται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ. Συνεπώς κάθε πάγιο περιουσιακό στοιχείο του οποίου η αξία κτήσης είναι μέχρι χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ, μπορεί να αποσβεστεί είτε εφάπαξ στην διαχειριστική χρήση που χρησιμοποιήθηκε ή τέθηκε σε λειτουργία, είτε τμηματικά με βάση το συντελεστή απόσβεσης της υποπερ. γγ΄.

Σημειώνεται ότι η επιλογή της εφάπαξ ή της τμηματικής απόσβεσης αφορά κάθε πάγιο ξεχωριστά, πράγμα που σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα ορισμένα από τα ίδια πάγια (αξίας κτήσης το καθένα μέχρι 1.500 ευρώ) να τα αποσβένουν εφάπαξ στη συγκεκριμένη διαχειριστική περίοδο και άλλα να τα αποσβένουν τμηματικά σύμφωνα με τα ανωτέρω. Διευκρινίζεται ότι η αξία των παγίων αυτών δεν μπορεί να καταχωρηθεί σε λογαριασμό εξόδου, αλλά καταχωρείται στον οικείο λογαριασμό παγίου. (ΠΟΛ.1216/24.9.2013)

 

Παράδειγμα

Πάγιο με αξία κτήσης 1.500 € μπορεί είτε να αποσβεστεί πλήρως βαρύνοντας τα αποτελέσματα χρήσης με 1.500 €, είτε τμηματικά βαρύνοντας τα αποτελέσματα με το ποσό των αποσβέσεων που αντιστοιχεί σε κάθε διαχειριστική περίοδο.

Η παραπάνω εγκύκλιος αναφέρει πως η αξία των παγίων που αποσβένεται εφάπαξ δε δύναται να καταχωρηθεί σε λογαριασμό εξόδου αλλά σε λογαριασμό παγίου.

Δηλαδή έστω πως η επιχείρηση Χ αγοράζει πάγιο αξίας 1.000 € (σ.α. 20%) και αποφασίζει να το αποσβέσει πλήρως κατά τη χρήση που το απέκτησε και άρχισε να χρησιμοποιείται. Οι εγγραφές που ακολουθούνται σε διπλογραφικά βιβλία είναι οι εξής:

 

Κωδικός Περιγραφή Χρέωση Πίστωση
14.03 Ηλεκτρονικοί υπολογιστές 1.000  
54.00 ΦΠΑ 230  

38.00

Ταμείο   1.230
Καταχώρηση της αξία κτήσης κατά την αγορά του παγίου
66.03.04 Αποσβέσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών

 

999,99  

14.99.03

Αποσβεσμένοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές   999,99

 

Εφάπαξ απόσβεση του παγίου

 

 

Τέλος δεύτερου μέρους. Το τελευταίο μέρος θα δημοσιευθεί στις 30/01/2014

Η επιστημονική ομάδα της ASTbooks.