Με τις εργασίες τέλους χρήσης προσδιορίζουμε την οικονομική θέση μιας επιχείρησης συνήθως την 31/12 κάθε έτους (χωρίς να αποκλείονται η 30/6 ή άλλες ημερομηνίες τέλους χρήσης) και επιπλέον τη δυναμική της με βάση το οικονομικό αποτέλεσμα της χρήσης που κλείνουμε. Οι οικονομικές καταστάσεις που αποτυπώνουν αντίστοιχα την οικονομική θέση και το οικονομικό αποτέλεσμα της χρήσης είναι ο «ισολογισμός» και τα «αποτελέσματα χρήσης» μαζί με άλλες οικονομικές καταστάσεις που θα αναλύσουμε.

Τα τελευταία χρόνια, με την αλματώδη ανάπτυξη της τεχνολογίας των πληροφοριακών συστημάτων και την υποστήριξη που παρέχουν τα λογιστικά προγράμματα (software) ακόμα και οι μικρές επιχειρήσεις έχουν την δυνατότητα να προσδιορίζουν πιο συχνά την οικονομική τους κατάσταση. Υπάρχει δυνατότητα σύνταξης ισολογισμού και αποτελεσμάτων σε σύντομο χρονικό διάστημα και χωρίς να απαιτούνται μεταφορές λογαριασμών ή οποιεσδήποτε άλλες λογιστικές εγγραφές. Ανάλογα με το επίπεδο της οργάνωσής σε μια επιχείρηση, ο υπεύθυνος λογιστηρίου μπορεί να εξάγει αποτελέσματα 2 φορές (ανά εξάμηνο), 4 φορές ( ανά τρίμηνο) ή και 12 φορές ( μηνιαία) στη διάρκεια της χρήσης.

Οδηγός Εργασιών Τέλους Χρήσης 2015

 

Η χρησιμότητα των ενδιάμεσων οικονομικών καταστάσεων είναι αδιαμφισβήτητη, αλλά η ακρίβεια τους εξαρτάται όπως και η συχνότητά τους, από την οργάνωση της επιχείρησης και την μεθοδολογία που τηρείται κατά την διεξαγωγή των αποτελεσμάτων.

Επιπλέον, κάποιες από τις εργασίες τέλους χρήσης όπως η αναλυτική φυσική απογραφή και ο αναλυτικός λογιστικός έλεγχος είναι χρονοβόρες και ίσως δεν υπάρχει δυνατότητα να γίνονται σε μηνιαία ή τριμηνιαία βάση.

Ο βασικοί λόγοι όμως που δίνουν βαρύνουσα σημασία και κύρος στις εργασίες τέλους χρήσης είναι η εναρμόνιση τους με τον Κ.Φ.Α.Σ. τον Κ. Φ .Ε. και τον ισχύοντα για κάθε μορφή εταιρίας Εμπορικό νόμο (2190 /1920 (για Α.Ε.) 3190 /1955 (για τις Ε.Π.Ε.), 4072/2012 ( για Ι.Κ.Ε. & προσωπικές εταιρίες). Δηλαδή, η Λογιστική, η Φορολογική και η Εμπορική Νομοθεσία έχουν ως αντικείμενό τους τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις απαιτώντας την έγκρισή τους από τη διοίκηση, καθώς και την υπογραφή τους από τη διοίκηση από τον εξουσιοδοτημένο λογιστή και συχνά από ορκωτό ελεγκτή λογιστή. Για να ολοκληρωθεί το κλείσιμο μιας χρήσης πρέπει να διασφαλιστεί ότι έχει υπολογιστεί ο φόρος εισοδήματος, έχουν αποδοθεί με ορθότητα ο Φ.Π.Α. και οι παρακρατούμενοι φόροι, έχουν υποβληθεί οι ετήσιες συγκεντρωτικές δηλώσεις, Οριστική Φ.Μ.Υ.).

Οι φορολογικοί νόμοι έχουν σαν σκοπό να εξασφαλίσουν τον ορθό προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης και την είσπραξη των φόρων που προκύπτουν από το Ελληνικό Δημόσιο. Ο εμπορικός Νόμος (2190/1920, 3190/1955, 4072/2012) αναφέρεται στον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων έχοντας σκοπό να εξασφαλίσει την ορθή ενημέρωση των μετόχων ή εταίρων από τους διοικούντες σχετικά με την πορεία της εταιρείας.

Στην διαδικασία κατάρτισης οικονομικών καταστάσεων και με βάση την αρχή της Συντηρητικότητας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες της εταιρίας και η έκθεσή της σε πιθανούς κινδύνους ώστε να προσαρμόζονται κατάλληλα τα οικονομικά της μεγέθη (π.χ. ο σχηματισμός προβλέψεων είναι λογιστική εγγραφή προσαρμογής).

Ο φορολογικός Νόμος μέχρι σήμερα δεν αναγνωρίζει πολλές από τις εν λόγω προσαρμογές και αυτό συνεπάγεται διαφορετικό «φορολογικό» αποτέλεσμα σε σχέση με το λογιστικό αποτέλεσμα των οικονομικών καταστάσεων που προβλέπει ο Εμπορικός Νόμος.

Πολλές μεγάλες επιχειρήσεις κυρίως πολυεθνικές εδώ και πολλές δεκαετίες αντλούν τα συμπεράσματά τους για την πορεία τους εφαρμόζοντας τη λεγόμενη Διοικητική Λογιστική (Management Accounting) που επιβάλλει την εφαρμογή ακόμα περισσότερων προσαρμογών (π.χ. μια μονάδα που παράγει μηχανήματα αφαιρεί από τα αποτελέσματα της χρήσης ποσά που θα δοθούν ως εγγυήσεις σε επόμενα έτη). Για το λόγο αυτό, απασχολούν επιπλέον προσωπικό στις οικονομικές τους υπηρεσίες.

Είναι συνεπώς πολύ σημαντική η ορθή κατάρτιση οικονομικών καταστάσεων που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της εταιρείας και προσφέρουν πλήρη πληροφόρηση ανεξάρτητα από την ανάγκη συμμόρφωσης με την ισχύουσα Νομοθεσία.

Τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης συγκεντρώνουν όλες τις ιδιαιτερότητες των διαφορετικών κλάδων των επιχειρήσεων και απευθύνονται σε ευρύτερο κοινό μετόχους, επενδυτές πιστωτές, εργαζομένους.

Θα δούμε αναλυτικά παρακάτω πως μια ορθή διαδικασία κλεισίματος χρήσης εξασφαλίζει τη συμμόρφωση με την υπάρχουσα Νομοθεσία αλλά και την αξιοπιστία των οικονομικών καταστάσεων σε ότι αφορά την εξαγωγή ορθών συμπερασμάτων και τη λήψη αποφάσεων από τους διοικούντες.

Τρόπος παρουσίασης του «κλεισίματος χρήσης»

Οι εργασίες τέλους χρήσης συνεπάγονται υψηλό φόρτο εργασίας κατά την περίοδο κλεισίματος και στην πράξη κατανέμονται σε διαφορετικά στελέχη που αναλαμβάνουν διαφορετικές ενότητες του συνολικού έργου. Οι εργασίες αυτές είτε γίνονται από ομάδα στελεχών είτε από ένα λογιστή, δεν γίνονται διαδοχικά αλλά εκ παραλλήλου. Επιπλέον, πολύ συχνά ο καταμερισμός των εργασιών γίνεται με βάση τις ομάδες του Ε.Γ.Λ.Σ. για παράδειγμα ,πάγια αποθέματα, πελάτες ,διαθέσιμα.

Ως εκ τούτου επιλέξαμε ως τρόπο παρουσίασης σε κάθε κεφάλαιο μια διαφορετική ενότητα με βάση κυρίως τους λογαριασμούς της Γενικής Λογιστικής.

Πρέπει όμως να τονιστεί ότι πρέπει να τηρείται απαρέγκλιτα η διαδοχική σειρά των εργασιών ανεξάρτητα από την ενότητα που τις συμπεριλάβαμε. Σε κάθε περίπτωση οι έλεγχοι των καταχωρήσεων και οι συμφωνίες με τους αντισυμβαλλόμενους, πελάτες, προμηθευτές ή τρίτους πρέπει να προηγούνται από τις άλλες εργασίες.

Παραθέτουμε παραδείγματα που αναδεικνύουν την ανάγκη τήρησης της σειρά των εργασιών κατά την διαδικασία κλεισίματος.

α) Για να πραγματοποιηθεί η κοστολόγηση που αναφέρουμε στο 1ο κεφάλαιο, πρέπει να έχει γίνει ο έλεγχος όλων των λογαριασμών που αναφέρουμε σε επόμενα κεφάλαια, ώστε να έχουμε σωστά στοιχεία για αγορές, εργατικά, Γ.Β.Ε.

β) Ο λογιστής μιας εταιρείας πριν καταχωρήσει την διαφορά απογραφής ενός εμπορεύματος Ε, θα ήταν σκόπιμο να ελέγξει την συμφωνία λογαριασμού με τον προμηθευτή του Ε, γιατί ενδεχομένως δεν έχει καταχωρήσει κάποιο τιμολόγιο αγοράς από τον συγκεκριμένο προμηθευτή. Το ίδιο πρέπει να γίνει και για τα πάγια περιουσιακά στοιχεία πριν τον υπολογισμό των αποσβέσεων.

Θέλουμε να επισημάνουμε, πως σε ότι αφορά τη χρήση 2014, για πρώτη φορά εφαρμόζονται οι διατάξεις του νέου ΚΦΕ 4172/2013, σύμφωνα με τον οποίο προσδιορίζεται το ποσό της φορολογίας εισοδήματος, το είδος των εκπιπτόμενων και μη δαπανών, οι νέοι συντελεστές διενέργειας των αποσβέσεων κτλ..

Επιπλέον, οι περισσότερες διατάξεις που σχετίζονται με το κλείσιμο των εργασιών, τον ΚΦΑΣ, το ΕΓΛΣ και τον 2190/1920, εφαρμόζονται για τελευταία φορά, εφόσον για τη χρήση 2015 θα εφαρμόζεται ο νόμος 4308/2014 για τα «Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα», τα οποία αλλάζουν εντελώς τον τρόπο τήρησης των βιβλίων και στοιχείων καταργώντας τον ΚΦΑΣ, και ορίζοντας τις γενικές αρχές με τις οποίος θα γίνεται η κατάρτιση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων.

Τέλος, το βιβλίο μας συνοδεύεται από CD, το οποίο περιέχει το σχέδιο λογαριασμών Γενικής Λογιστικής, υποδείγματα όλων των Οικονομικών Καταστάσεων καθώς επίσης και υποδείγματα εκθέσεων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών επί των οικονομικών καταστάσεων όπως έχουν κωδικοποιηθεί από το Σώμα Ορκωτών Λογιστών Ελεγκτών.

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Στο παρόν βιβλίο περιλαμβάνονται αναλύσεις και μεθοδολογία των εργασιών τέλους χρήσης για τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος καθώς επίσης τον έλεγχο και την υποβολή τους από την Οικονομική μονάδα.

Συγκεκριμένα περιλαμβάνονται:

Κεφάλαιο 1:

  • Αποθέματα-Λογιστική παρακολούθηση Αποθεμάτων
  • Τήρηση λογαριασμού 94
  • Απογραφή- διαδικασίες Φυσικής Απογραφής
  • Αποτίμηση Αποθεμάτων
  • Κοστολόγηση Αποθεμάτων
  • Έσοδα –Μικτά αναλυτικά αποτελέσματα
  • Πρακτική εφαρμογή κοστολόγησης στο κλείσιμο χρήσης
  • Εγγραφές τέλους χρήσης στην Αναλυτική Λογιστική
  • Καταλογισμός κόστους σε ειδικές περιπτώσεις
  • Αυτοπαραδόσεις – καταστροφές αποθεμάτων

 

Κεφάλαιο 2

  • Πάγια
  • Αποτίμηση Παγίων
  • Υποτίμηση ενσωμάτου παγίου περιουσιακού στοιχείου.
  • Αποσβέσεις παγίων- Φορολογική Νομοθεσία
  • Αποσβέσεις -Διαδικασίες τέλους χρήσης
  • Έλεγχος συμφωνία λογαριασμών
  • Επενδυτικά αγαθά πενταετούς διακανονισμού
  • Βιβλίο απογραφών
  • Μητρώο Παγίων
  • Επιχορηγήσεις παγίων
  • Αναπροσαρμογή της αξίας των παγίων
  • Ασώματες Ακινητοποιήσεις - έξοδα πολυετούς απόσβεσης

 

Κεφάλαιο 3

  • Έλεγχος –τακτοποίηση λογαριασμών – απομίμηση στοιχείων ενεργητικού – παθητικού
  • Συμφωνίες λογαριασμών
  • Εγγραφές προσαρμογής
  • Προβλέψεις
  • Αποτίμηση λογαριασμών
  • Εμφάνιση των λογαριασμών του Ε.Γ.Λ.Σ. στις οικονομικές καταστάσεις
  • Λοιπές τακτοποιήσεις

 

Κεφάλαιο 4

  • Περιεχόμενο οικονομικών καταστάσεων
  • Κατάρτιση του λογαριασμού «Γενική Εκμετάλλευση»
  • Κατάσταση του Λογαριασμού Αποτελεσμάτων Χρήσεως
  • Πίνακας Διάθεσης Αποτελεσμάτων
  • Ειδικά θέματα διάθεσης κερδών – Διατάξεις και Νόμοι
  • Μη διανομή μερίσματος
  • Ισολογισμός
  • Προσάρτημα Ισολογισμού και των Αποτελεσμάτων χρήσης
  • Συνοπτικές οικονομικές καταστάσεις

 

Κεφάλαιο 5

  • Φορολογία εισοδήματος
  • Εκπιπτόμενες και μη εκπιπτόμενες δαπάνες
  • Φορολογητέο εισόδημα
  • Υπόχρεοι υποβολής δήλωσης εισοδήματος
  • Συντελεστής φόρου εισοδήματος
  • Συμπληρωματικός φόρος Εισοδήματος
  • Εισφορά υπέρ Ε. Λ .Γ .Α.
  • Φορολογική αναμόρφωση αποτελεσμάτων –πρακτικά παραδείγματα
  • Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος-Πρακτική εφαρμογή
  • Φόρος εισοδήματος- Λογιστικές εγγραφές.
  • Προκαταβολή φόρου εισοδήματος-Πρακτική εφαρμογή
  • Έσοδα για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος
  • Φόρος μερισμάτων- προμερισμάτων- αμοιβών Δ.Σ.
  • Παρακράτηση φόρου Εισοδήματος αμοιβών Δ.Σ.
  • Αστικοί συνεταιρισμοί του Νόμου 1667/1996-Πρακτική εφαρμογή υπολογισμού Φόρου
  • Τεχνικές εταιρείες -Προσδιορισμός καθαρών
  • Φορολογικές απαλλαγές
  • Αφορολόγητα αποθεματικά του Ν.2238/1994 (Διανομή-Κεφαλαιοποίηση –κατάργηση τους)

 

Κεφάλαιο 6

  • Έλεγχος και υποβολή οικονομικών καταστάσεων
  • Έγκριση οικονομικών καταστάσεων από το Δ.Σ.
  • Έκθεση διαχείρισης Δ.Σ.
  • Δημοσιότητα οικονομικών καταστάσεων
  • Γενική Συνέλευση των μετόχων.
  • Συνοπτικός πίνακας εργασιών τέλους χρήσης

 

Το CD που συνοδεύει το βιβλίο μας περιλαμβάνει:

  • Σχέδιο Λογαριασμών Γενικής Λογιστικής (Ομάδες 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 και 8)
  • Υποδείγματα των Οικονομικών Καταστάσεων
  • *Υποδείγματα εκθέσεων ελέγχου (Από εταιρείες που εφαρμόζουν ΕΓΛΣ & σχετικές διατάξεις του Κ.Ν. 2190)

 

* αποτελούν υποδείγματα εκθέσεων ελέγχου του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών - Λογιστών