.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΜΟΙΒΑΙΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ

Για να κατεβάσετε το εγχειρίδιο πατήστε εδώ

 Τι είναι η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού;

Η Διαδικασία Αμοιβαίου Διακανονισμού (ΔΑΔ) προβλέπεται στις Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας του Εισοδήματος (ΣΑΔΦΕ), στόχος των οποίων είναι να ρυθμίζουν την κατανομή των δικαιωμάτων φορολόγησης σε σχέση με τα κέρδη από διασυνοριακές οικονομικές δραστηριότητες και να αποτρέπουν τη διπλή φορολόγηση, και επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές των συμβαλλόμενων Κρατών να διαβουλεύονται μεταξύ τους ώστε να επιλύουν ζητήματα που προκύπτουν από την εφαρμογή των ΣΑΔΦΕ.

Πρόκειται για μία διαδικασία δημοσίου διεθνούς δικαίου, η οποία είναι ανεξάρτητη από τα μέσα θεραπείας που προβλέπονται από το εθνικό δίκαιο των Κρατών. Συγκεκριμένα, αποτελεί έναν μηχανισμό επίλυσης διεθνών φορολογικών διαφορών πουαφορούν σε περιπτώσεις διπλής φορολογίας καθώς και σε ασυνέπειες στην ερμηνεία και εφαρμογή των Συμβάσεων.  Η  διεθνής  διπλή φορολογία  μπορεί  να είναι νομική, όταν  δηλαδή  το ίδιο πρόσωπο φορολογείται σε δύο Κράτη για το ίδιο εισόδημα, ή οικονομική, όταν το ίδιο εισόδημα, το οποίο βρίσκεται στα χέρια διαφορετικών προσώπων, συμπεριλαμβάνεται στη φορολογική βάση από περισσότερες από μία φορολογικές αρχές.

Η ΔΑΔ προβλέπεται από το άρθρο 25 της Πρότυπης Σύμβασης του Ο.Ο.Σ.Α. καθώς και τα συναφή ερμηνευτικά του σχόλια.

Η Ελλάδα έχει συνάψει έως σήμερα 57 Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας του Εισοδήματος, οι οποίες (πλην της ΣΑΔΦ με το Ηνωμένο Βασίλειο) περιλαμβάνουν διατάξεις σχετικά με τη ΔΑΔ.

Σχετικές με τη διαδικασία της Απόφασης Αμοιβαίου Διακανονισμού στο εσωτερικό μας δίκαιο  είναι  οι  διατάξεις  του  άρθρου 63Α του Κώδικα  Φορολογικής  Διαδικασίας  (ν.4174/2013) και η ΠΟΛ 1049/2017 Απόφαση Διοικητή ΑΑΔΕ.

 Ποιές υποθέσεις μπορούν να υπαχθούν  στη ΔΑΔ ;

Η ΔΑΔ αφορά αποκλειστικά στους φόρους οι οποίοι καλύπτονται ρητά από την εφαρμοζόμενη ΣΑΔΦΕ καθώς και στα πρόσωπα τα οποία είναι κάτοικοι ενός εκ των δύο Κρατών σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της εφαρμοζόμενης ΣΑΔΦΕ, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που οι κανόνες μίας ΣΑΔΦΕ συνδέονται με τους κανόνες της εσωτερικής νομοθεσίας των Κρατών που δεν έχουν εφαρμοστεί ορθά.

Οι τυχόν τόκοι/προσαυξήσεις και τα πρόστιμα που προκύπτουν από τις πράξεις των ελληνικών φορολογικών αρχών και βαρύνουν τον φορολογούμενο και αφορούν στην υπόθεση η οποία έχει υπαχθεί σε ΔΑΔ δύνανται να αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης στο πλαίσιο της ΔΑΔ.   Η ελάφρυνση από τόκους, προσαυξήσεις και πρόστιμα εξετάζεται από την αρμόδια αρχή κατά περίπτωση.

Όταν ένα πρόσωπο θεωρεί ότι οι ενέργειες ενός ή και των δύο Συμβαλλόμενων Κρατών έχουν  ή  θα  έχουν  για  αυτό  σαν αποτέλεσμα  την  επιβολή  φορολογίας  που  δεν  είναι σύμφωνη με τους όρους της ΣΑΔΦΕ, μπορεί να υποβάλει στην αρμόδια αρχή του κράτους φορολογικής κατοικίας του αίτημα για έναρξη ΔΑΔ.

Ακολουθεί ενδεικτικός κατάλογος περιπτώσεων που υπάγονται σε ΔΑΔ:

- Περιπτώσεις διπλής κατοικίας: όταν π.χ. ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας θεωρείται επίσης και κάτοικος ενός άλλου Κράτους σύμφωνα με την εσωτερική νομοθεσία του άλλου Κράτους, και επομένως και τα δύο Κράτη θεωρούν ότι το πρόσωπο είναι κάτοικος τους για τους σκοπούς της εφαρμοζόμενης ΣΑΔΦΕ, με αποτέλεσμα το πρόσωπο αυτό να φορολογείται για το ίδιο εισόδημα και στα δύο Κράτη.

- Περιπτώσεις παρακράτησης φόρου στη χώρα πηγής του εισοδήματος, η οποία δεν είναι σύμφωνη με την εφαρμοζόμενη ΣΑΔΦΕ: όταν π.χ. εφαρμόζεται συντελεστής παρακράτησης σε εισόδημα από μερίσματα, τόκους ή δικαιώματα ανώτερος από αυτόν που προβλέπουν οι αντίστοιχες διατάξεις της ΣΑΔΦΕ.

- Περιπτώσεις που ένα Κράτος φορολογεί μία συγκεκριμένη κατηγορία εισοδήματος, ενώ οι σχετικές διατάξεις της ΣΑΔΦΕ προβλέπουν αποκλειστικό δικαίωμα φορολόγησης του εισοδήματος αυτού στο άλλο Κράτος.

- Περιπτώσεις που ένα πρόσωπο έχει παράσχει υπηρεσίες στο εξωτερικό για μία χρονική περίοδο ή λαμβάνει σύνταξη από το εξωτερικό και τα δύο εμπλεκόμενα Κράτη θεωρούν ότι έχουν δικαίωμα φορολόγησης των εισοδημάτων αυτών.

- Περιπτώσεις σύγκρουσης ως προς τον χαρακτηρισμό ενός εισοδήματος: όταν δύο Κράτη ορίζουν το ίδιο εισόδημα με διαφορετικό τρόπο.

- Περιπτώσεις σύγκρουσης σχετικά με την ύπαρξη μόνιμης εγκατάστασης: όταν π.χ. ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας φορολογείται στο άλλο Κράτος για το εισόδημά του από επιχειρηματική δραστηριότητα, παρά το γεγονός ότι δεν έχει μόνιμη εγκατάσταση σε αυτό το άλλο Κράτος.

- Περιπτώσεις μη τήρησης της αρχής των ίσων αποστάσεων κατά την απόδοση κερδών σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις: όταν οι φορολογικές αρχές διαφορετικών Κρατών προβαίνουν σε προσαρμογές στις τιμές των ενδοομιλικών συναλλαγών, με αποτέλεσμα να φορολογούν διπλά το ίδιο εισόδημα στα χέρια διαφορετικών προσώπων.

- Περιπτώσεις επιβολής φορολογίας η οποία παραβιάζει τις σχετικές διατάξεις των ΣΑΔΦΕ περί απαγόρευσης της διακριτικής μεταχείρισης. Σύμφωνα με την αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης οι υπήκοοι ενός Κράτους δεν υπόκεινται στο άλλο Κράτος σε οποιαδήποτε φορολογία ή διαδικασία η οποία είναι διάφορη ή επαχθέστερη από τη φορολογία ή τις διαδικασίες στις οποίες υπόκεινται οι υπήκοοι του πρώτου Κράτους.

 Ποιος μπορεί να  υποβάλει αίτημα για υπαγωγή  σε ΔΑΔ ;

Την υπαγωγή σε ΔΑΔ μπορεί να αιτηθεί κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο είναι φορολογικός κάτοικος ενός εκ των δύο Κρατών σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της εφαρμοζόμενης ΣΑΔΦΕ και το οποίο θεωρεί ότι δεν έχει φορολογηθεί σύμφωνα με τους όρους της οικείας ΣΑΔΦΕ, ως αποτέλεσμα των ενεργειών μίας ή και των δύο φορολογικών αρχών. Το πρόσωπο θέτει την υπόθεσή του υπόψη της αρμόδιας αρχής του Συμβαλλόμενου Κράτους, του οποίου είναι φορολογικός κάτοικος. Στις περιπτώσεις που το αίτημα για υπαγωγή στη ΔΑΔ αφορά στην εφαρμογή των διατάξεων της εκάστοτε ΣΑΔΦΕ περί μη διακριτικής μεταχείρισης, τότε το πρόσωπο υποβάλλει το αίτημά του ενώπιον της αρμόδιας αρχής του Κράτους, του οποίου είναι υπήκοος.

 Πρέπει  ο  φορολογούμενος  να  έχει  εξαντλήσει  τα μέσα  θεραπείας  που  προβλέπονται  από την εσωτερική νομοθεσία προκειμένου να  αιτηθεί  Δ ΑΔ ;

Όχι, η ΔΑΔ είναι μία διοικητική διαδικασία, η οποία προβλέπεται από τις Συμβάσεις για την Αποφυγή Διπλής Φορολογίας. Η ΔΑΔ είναι ανεξάρτητη από τα μέσα θεραπείας που προβλέπονται από το εθνικό δίκαιο των Κρατών.

 Πού και πώς  υποβάλλεται ένα αίτημα ΔΑΔ ;

Η έναρξη της ΔΑΔ εκ μέρους της ελληνικής αρμόδιας αρχής προϋποθέτει την υποβολή έγγραφου αιτήματος στην ελληνική γλώσσα.

Ανάλογα  με  το  περιεχόμενο  του  αιτήματος,  διαφορετικές  Υπηρεσίες  της  Α.Α.Δ.Ε.  είναι αρμόδιες για την υποβολή και εξέταση των αιτημάτων ΔΑΔ:

- Για αιτήματα που αφορούν στις διατάξεις των ΣΑΔΦΕ, πλην εκείνων που αναφέρονται σε διόρθωση κερδών συνδεδεμένων επιχειρήσεων:

Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων Διεύθυνση Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Τμήμα Α΄ - Φορολογικών Θεμάτων

Καραγεώργη Σερβίας 8

10184, Αθήνα

Email: dos.a@mofadm.gr

Tel. No: +30 210 3375196-7

Fax: +30 210 3375854

- Για αιτήματα που αφορούν αποκλειστικά στην εξάλειψη διπλής φορολογίας συνεπεία διόρθωσης κερδών συνδεδεμένων επιχειρήσεων:

Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων Γενική Διεύθυνση Φορολογικής Διοίκησης Διεύθυνση Ελέγχων, Τμήμα Δ΄ - Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων

Καραγεώργη Σερβίας 10

10184, Αθήνα

Email: d.eleg4@mofadm.gr

Tel. No: +30 210 3375307

Fax: +30 210 3375354

(ΠΡΟΣΟΧΗ:  Αντίγραφο  του  αιτήματος  -εκτός  των  συνοδευτικών  εγγράφων -  κοινοποιείται ταυτόχρονα και  στο  Τμήμα Α’ της  Διεύθυνσης Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων  τ ης Α. Α. Δ. Ε  )

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:  Εάν  ο  φορολογούμενος  έχει   μεταφέρει  την  κατοικία  του  στο  άλλο Συμβαλλόμενο Κράτος μετά από την επιβολή του μέτρου  κατά  του  οποίου ενίσταται, οφείλει και πάλι να υποβάλει την αίτησή του ενώπιον της αρμόδιας αρχής του Κράτους του οποίου ήταν κάτοικος κατά τη χρήση για την οποία έχει επιβληθεί ή πρόκειται να επιβληθεί η εν λόγω φορολογία.

 Υπάρχουν προθεσμίες για την υποβολή αιτήματος  για υπαγωγή σε ΔΑΔ ;

Για να θεωρείται εμπρόθεσμο, ένα αίτημα για υπαγωγή σε ΔΑΔ πρέπει να υποβάλλεται εντός της προβλεπόμενης από την εκάστοτε ΣΑΔΦΕ προθεσμίας από την κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού φόρου, η επιβολή του οποίου δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις της εκάστοτε ΣΑΔΦΕ.

Οι περισσότερες ΣΑΔΦΕ που έχει συνάψει η Ελλάδα προβλέπουν διετή ή τριετή προθεσμία. Στις περιπτώσεις που δεν προβλέπεται στις διατάξεις της ΣΑΔΦΕ προθεσμία υποβολής του αιτήματος, ισχύει τριετής προθεσμία.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα  αίτημα  ΔΑΔ ;

Για να γίνει αποδεκτό ένα αίτημα, πρέπει να περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα:

1. Στοιχεία του αιτούντος προσώπου: ονοματεπώνυμο/επωνυμία, ταχυδρομική διεύθυνση, αριθμός φορολογικού μητρώου (Α.Φ.Μ.), στοιχεία επικοινωνίας, και, σε περίπτωση ενδοομιλικών συναλλαγών, τα στοιχεία τόσο της επιχείρησης που υποβάλλει το αίτημα, όσο και τα στοιχεία των λοιπών συνδεδεμένων προσώπων, συμπεριλαμβανομένων όλων των μόνιμων εγκαταστάσεων, που συμμετέχουν στις σχετικές συναλλαγές.

2. Βάση αιτήματος: αναφορά σε συγκεκριμένη ΣΑΔΦΕ και διατάξεις του (-ων) άρθρου (-ων)αυτής, οι οποίες, σύμφωνα με τον αιτούντα, δεν εφαρμόζονται ορθά.

3. Πραγματικά περιστατικά: Λεπτομερή στοιχεία αναφορικά με τα γεγονότα και τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων του (-ων) φορολογικού (-ών) έτους (-ών) και του (-ων) ποσού (-ών) φόρου (τόσο σε εγχώριο όσο και ξένο νόμισμα, εάν κρίνεται απαραίτητο) που αφορά η υπόθεση, καθώς και τυχόν υποστηρικτικών εγγράφων. Προκειμένου περί ενδοομιλικών συναλλαγών, λεπτομερή στοιχεία όσον αφορά στη σύνδεση μεταξύ της επιχείρησης και των λοιπών μερών που συμμετέχουν στις σχετικές συναλλαγές.

4. Ανάλυση του ζητήματος προς επίλυση: υπόμνημα του αιτούντος, στο οποίο εξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους θεωρεί ότι συντρέχει περίπτωση διπλής φορολογίας, με σαφή αναφορά στις διατάξεις της οικείας ΣΑΔΦΕ, και τεκμηρίωση με την προσκόμιση συνοδευτικών εγγράφων στην ελληνική γλώσσα (ενδεικτικά, αντίγραφα έκθεσης φορολογικού ελέγχου,  πράξεων  προσδιορισμού  φόρου  ή  ισοδύναμου  εγγράφου  που οδηγεί στην εικαζόμενη διπλή φορολογία). Σε περίπτωση ενδοομιλικών συναλλαγών, αναλυτική περιγραφή και τεκμηρίωση των συναλλαγών που σχετίζονται με το αίτημα για υπαγωγή σε ΔΑΔ και της μεθοδολογίας η οποία χρησιμοποιήθηκε για τις προσαρμογές.

5. Εάν το  αίτημα  έχει  υποβληθεί  επίσης  στην  αρμόδια  αρχή  του  αντισυμβαλλόμενουΚράτους. Εάν ναι, την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος, την αρμόδια αρχή, στην οποία κατατέθηκε το αίτημα, και αντίγραφο του αιτήματος και των συνημμένων σε αυτό εγγράφων.

6. Λεπτομερή στοιχεία όσον αφορά σε τυχόν διαδικασίες ενδικοφανούς προσφυγής, περαίωσης, διοικητικής επίλυσης της διαφοράς, διοικητικού συμβιβασμού, δικαστικής προσφυγής και εν γένει διαδικασίες ενώπιον Δικαστηρίων, που ενδεχομένως έχουν κινηθεί από τον αιτούντα ή λοιπά μέρη, σε οποιοδήποτε από τα εμπλεκόμενα κράτη, σε σχέση με την υπόθεση του αιτήματος για υπαγωγή σε ΔΑΔ, καθώς και οποιεσδήποτε δικαστικές αποφάσεις σε σχέση με την υπόθεση.

Αν η υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον ελληνικού δικαστηρίου, και εφόσον δεν έχει συζητηθεί ακόμα, απαιτείται βεβαίωση από την οικεία Γραμματεία του Δικαστηρίου ότι το σχετικό ασκηθέν ένδικο βοήθημα δεν έχει συζητηθεί.

7. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ήδη νομιμοποιητικό έγγραφο για τον ορισμό νομίμου εκπροσώπου, απαιτείται ενυπόγραφη δήλωση ότι ο εκπρόσωπος έχει εξουσιοδοτηθεί να ενεργεί για λογαριασμό του αιτούντα για όλα τα θέματα που σχετίζονται με το αίτημα.

8. Δήλωση του αιτούντος, η οποία επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του ν.1599/1986, με την οποία επιβεβαιώνει ότι όλες οι παρασχεθείσες πληροφορίες και τεκμηρίωση είναι ακριβείς.

9. Ηλεκτρονικό φάκελο σε οπτικό δίσκο – CD ή USB stick, στον οποίο περιλαμβάνονται σε μαγνητική μορφή τα προαναφερόμενα.

Η αρμόδια αρχή έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον αιτούντα συμπληρωματικά στοιχεία, καθώς  και κάθε απαραίτητη  πληροφορία, τάσσοντας δίμηνη προθεσμία για την προσκόμισή τους, η οποία δύναται να παραταθεί, μετά από αίτηση του αιτούντος.

Σε περιπτώσεις ενδοομιλικών συναλλαγών, συνιστάται η ταυτόχρονη παροχή όλων των απαιτούμενων πληροφοριών του αιτήματος στην αρμόδια αρχή του Συμβαλλόμενου Κράτους από την συνδεδεμένη με τον αιτούντα επιχείρηση.

 Υπάρχουν  παράβολα για την υποβολή αιτήματος  για υπαγωγή σε ΔΑΔ ;

Όχι, οι φορολογούμενοι δεν πληρώνουν παράβολα για τα αιτήματα υπαγωγής σε ΔΑΔ.

 Μπορεί  το  αίτημα  για  υπαγωγή  σε  Δ ΑΔ  να  απορριφθεί;

Ένα αίτημα για υπαγωγή σε ΔΑΔ μπορεί να απορριφθεί από την αρμόδια αρχή χωρίς να εξετασθεί στην ουσία του στις ακόλουθες περιπτώσεις:

- όταν το αίτημα δεν είναι εμπρόθεσμο (βλ. ανωτέρω)

- όταν το αίτημα δεν αναφέρεται σε επιβολή φορολογίας που έχει προκύψει, η οποία δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις της οικείας ΣΑΔΦΕ

- εάν δεν παρασχεθούν από τον αιτούντα οι ελάχιστες απαιτούμενες πληροφορίες εντός της τεθείσας από την αρμόδια αρχή προθεσμίας και των τυχόν παρατάσεων αυτής

- στην περίπτωση που τα έτη, στα οποία αναφέρεται το αίτημα έχουν παραγραφεί, κατά τον χρόνο υποβολής του αιτήματος, σύμφωνα με την ισχύουσα εσωτερική νομοθεσία