Με την εφαρμογή του Φόρου προστιθέμενης αξίας  και σύμφωνα με το άρθρο 63 "Καταργούμενες διατάξεις και λοιπές ρυθμίσεις" του Ν.2859/2000 ισχύει πως

"Από την έναρξη ισχύος του Ν.1642/1986, καταργούνται οι διατάξεις:

β) για την επιβολή τελών χαρτοσήμου στις πράξεις τις οποίες προβλέπουν οι διατάξεις του άρθρου 2 του παρόντος νόμου (Ν.2859/2000) και στα παρεπόμενα τους σύμφωνα.

 

Επομένως καταργείται το χαρτόσημο στις παρακάτω πράξεις:

α) στην  παράδοση αγαθών και την  παροχή υπηρεσιών, εφόσον πραγματοποιούνται από επαχθή αιτία στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο στο φόρο που ενεργεί με αυτή την ιδιότητα,

β) στην εισαγωγή αγαθών στο εσωτερικό της χώρας,

γ)στην  ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών που πραγματοποιείται από επαχθή αιτία στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο στο φόρο, ο οποίος ενεργεί με αυτή την ιδιότητα ή από μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, όταν ο πωλητής είναι υποκείμενος στο φόρο εγκαταστημένος σε άλλο κράτος - μέλος, ενεργεί με αυτή την ιδιότητα και δεν απαλλάσσεται από το φόρο λόγω ύψους πραγματοποιηθέντος ετήσιου κύκλου εργασιών,
Ειδικά, η ενδοκοινοτική απόκτηση καινούργιων μεταφορικών μέσων υπάγεται στο φόρο, ανεξάρτητα από την ιδιότητα του εγκατεστημένου στο εσωτερικό της χώρας προσώπου,
δ) στην ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών, τα οποία υπάγονται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, που πραγματοποιείται από υποκείμενο στο φόρο ή από μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο

 

Περαιτέρω στο ίδιο άρθρο § 1β αναφέρεται πως  δε θίγονται οι διατάξεις που προβλέπουν την επιβολή τελών χαρτοσήμου στα μισθώματα ακινήτων, στις αποδείξεις πληρωμής ασφαλίστρων για κάθε είδους ασφαλίσεις και επιστροφής ασφαλίστρων, στις αποδείξεις πληρωμής αποζημίωσης, για ασφαλίσεις κάθε είδους, που δίνονται σε ασφαλιστικές εταιρείες, στα χορηγούμενα από ασφαλιστικές εταιρείες δάνεια επί ασφαλιστηρίων ζωής και στις εξαγορές (RACHATS) ασφαλιστηρίων ζωής από ασφαλιστικές εταιρείες"

 

(Σ.σ για τα μισθώματα ακινήτων που αφορούν κατοικίες καθώς επίσης και για τις ασφαλιστικές πράξεις ισχύουν εκ' νέου τα όσα αναφέρονται παρακάτω στους νόμους Ν 3091/2002 , Ν.3746/2009 και Ν.3522/2006 )

 

Επομένως με την Κύρωση του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας οι πράξεις που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του φόρου αυτού  απαλλασονται απο το τέλος χαρτοσήμου.

 

Εν συνεχεία με την ΠΟΛ.1069/18.2.2002 με την  οποία κοινοποιήθηκαν οι διατάξεις  της από 21.12.2001 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου του Προέδρου της Δημοκρατίας και  οι οποίες ισχύουν από 1.1.2002, γίνονται οι κατωτέρω ρυθμίσεις:

 

"1 Καταργούνται τα τέλη χαρτοσήμου που επιβάλλονται στις κατωτέρω περιπτώσεις:

α) στις εξοφλήσεις κάθε είδους αποδοχών από μίσθωση εργασίας για απασχόληση με οποιαδήποτε μορφή και οπωσδήποτε αμειβόμενη, περιλαμβανομέ­νων και των εκτός έδρας αποζημιώσεων ή εξόδων κίνησης,

β) στις εξοφλήσεις κάθε είδους αμοιβών για απασχόληση με οποιαδήποτε νομική σχέση που δημιουργεί δεσμούς εξάρτησης ως προς τους όρους απασχόλησης ή την αμοιβή και συνεπάγεται την ευθύνη του εργοδότη, περιλαμβανομένων και των εκτός έδρας αποζημιώσεων ή εξόδων κίνησης,

γ) στις εξοφλήσεις κάθε είδους συντάξεων και ασφαλιστικών παροχών ή βοηθημάτων που καταβάλλονται στους δικαιούχους από τον οικείο φορέα ή ασφαλιστικό οργανισμό,

δ) στις εξοφλήσεις αποζημιώσεων από εργατικό ατύχημα ή λόγω λύσης της σχέσης εργασίας,

ε) στις συναλλαγματικές και στα γραμμάτια σε διαταγή και στους τόκους που απορρέουν από αυτές,

στ) στις βεβαιώσεις που χορηγούνται από τις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο, Υ.) για την υποβολή έναρξης εργασιών ή μεταβολής εργασιών.

2. Καταργείται η αξία της υπεύθυνης δήλωσης που προβλέπεται από τις δια­ τάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986.

 

Επιπλέον επιβλήθηκε καταργηση των τελών χαρτοσήμου και με τους παρακάτω νόμους

 

Κατάργηση τέλους χαρτοσήμου ασφαλιστικών πράξεων.

 

Ν 3091/2002 άρθρο 20 (τελευταία κωδικοποίηση με τον Ν.3943/2011)

 

"Καταργείται το τέλος χαρτοσήμου που επιβάλλεται στις αποδείξεις πληρωμής αποζημιώσεων που καταβάλλονται από ασφαλιστικές εταιρίες για ασφαλίσεις κάθε φύσης, καθώς και στους συμβιβασμούς που αφορούν τις αποζημιώσεις αυτές. Η ισχύς του άρθρου αυτού αρχίζει από 1ης Ιανουαρίου 2003".

 

Ν.3746/2009 (τελευταία κωδικοποίηση με τον Ν.4093/2012 )

 

"10. α) Από την 1η Ιανουαρίου 2009 καταργείται το τέλος χαρτοσήμου, που επιβάλλεται: i) στις αποδείξεις πληρωμής ασφαλίστρων για τους κλάδους ασφαλίσεων ζωής, όπως ορίζονται στο άρθρο 13 παρ. 2 του ν.δ. 400/1970, όπως ισχύει, ii) στις αποδείξεις πληρωμής εξαγορών ασφαλιστηρίων ζωής και iii) στους τυχόν απορρέοντες από ασφαλιστικές αποζημιώσεις τόκους.
β) Από την 1η Ιανουαρίου 2009 καταργείται το τέλος χαρτοσήμου, που επιβάλλεται στις αποδείξεις πληρωμής ασφαλίστρων για τους κλάδους ασφαλίσεων κατά ζημιών, όπως ορίζονται στο άρθρο 13 παρ. 1 του ν.δ. 400/1970, όπως ισχύει. "

 

Κατάργηση τέλους χαρτοσήμου επί ορισμένων συμβάσεων δανείου.

 

Ν3227/2004 §14 άρθρο 20

 

"14. Η κατάργηση της επιβολής τελών χαρτόσημου, που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 16 του Ν. 1676/1986 (ΦΕΚ 204 Α') για τις Τράπεζες, ισχύει και για τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας ως προς τις συμβάσεις δανείων που συνάπτει με τους δικαιούχους του και τους τόκους των δανείων αυτών."

 

Ν.3296/2004 άρθρο 22 (τελευταία κωδικοποίηση με τον Ν. 3996/2011 )

 

"1.Καταργείται το τέλος χαρτοσήμου που προβλέπεται από τις διατάξεις της περίπτωσης γ' της παραγράφου 5 του άρθρου 15 του Π .Δ. της 28.7.1931 (ΦΕΚ 239 Α'), όπως συμπληρώθηκε με την παράγραφο 3 του άρθρου 20 του Ν. 1473/1984 (ΦΕΚ 127 Α'), για τα καθαρά κέρδη των ομόρρυθμων, ετερόρρυθμων και περιορισμένης ευθύνης εταιρειών, κερδοσκοπικών συνεταιρισμών, κοινοπραξιών, καθώς και αστικών εταιρειών και κοινωνιών αστικού δικαίου που ασκούν επιχείρηση. Η κατάργηση αυτή δεν συνεπάγεται υπαγωγή σε τέλος χαρτοσήμου της ανάληψης ποσών από τους εταίρους, διαρκούσης της εταιρικής χρήσης, έναντι κερδών της χρήσης αυτής, της διανομής των κερδών στους εταίρους ή της πίστωσης με αυτά των προσωπικών λογαριασμών των εταίρων, της μεταφοράς των κερδών στους λογαριασμούς κέρδη και ζημίες, τακτικού και έκτακτου αποθεματικού και της παραμονής των κερδών στους ανωτέρω λογαριασμούς."

 

Κατάργηση τέλους χαρτοσήμου στα μισθώματα από εκμίσθωση κατοικιών

 

Ν.3522/2006 άρθρο 3§ 4

 

"4.Το τέλος χαρτοσήμου, που επιβάλλεται στα μισθώματα από εκμίσθωση κατοικιών γενικά που αποκτώνται από 1.1.2007 μέχρι 31.12.2007 περιορίζεται στο ενάμισι τοις εκατό (1,50%) και από 1ης Ιανουαρίου 2008 και μετά καταργείται. "

 

ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΔΕΝ ΚΑΤΑΡΓΕΙΤΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΧΑΡΤΟΣΗΜΟΥ( ΠΟΛ.1069/18.2.2002)

 

Όπως προαναφέρθηκε ,οι αποδοχές ή αμοιβές προσώπων που η σχέση που τα συνδέει με τον εργοδότη τους δεν είναι η της μίσθωσης εργασίας ή δεν δημιουργεί δεσμούς εξάρτησης , δεν εμπίπτουν στις ανωτέρω διατάξεις (περ.α και β). Ενδεκτικά αναφέρουμε ότι δεν εμπίπτουν στις διατάξεις αυτές

 

  • Οι «αμοιβές τρίτων», δηλαδή οι αμοιβές που καταβάλλονται από επιχειρήσεις σε πρόσωπα τα οποία δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως επιτηδευματίες, κατά τις διατάξεις του Κ.Β.Σ. (π.χ. φοιτητές, νοικοκυρές κ.τ.λ) και για τις οποίες (αμοιβές) εκδίδεται από τις καταβάλλουσες αυτές επιχειρήσεις απόδειξη επαγγελματικής δαπάνης του άρθρου 15 παρ. 1 του Κ.Β.Σ. .(σ.σ άρθρο 8 §13 ΚΦΑΣ)
  • Οι αμοιβές που καταβάλλει ανώνυμη εταιρεία σε μέλη διοικητικού συμβουλίου, πλην της περίπτωσης, που τα πρόσωπα αυτά συνδέονται με την Α.Ε. με σύμβαση εργασίας.
  • Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται σε ποδοσφαιριστές από τις ΠΑΕ κατά την υπογραφή του συμβολαίου λόγω μεταγραφής ή ανανέωσης του συμβολαίου συνεργασίας (άρθρο 5 παρ. 15 και 16 Ν. 1160/1981).
  • Η επιχειρηματική αμοιβή που καταβάλλεται σε διαχειριστές εταίρους ΕΠΕ.

 

Σ.σ Η επιχειρηματική αμοιβή για την φορολογία εισοδήματος έχει καταργηθεί-ΠΟΛ 1038/2003 Αρθρο 8 “Κατάργηση επιχειρηματικής αμοιβής εταίρων - διαχειριστών Ε.Π.Ε. και συναφείς διατάξεις”.

Βεβαίως οι αμοιβές που καταβάλλονται σε διαχειριστές εταίρους της ΕΠΕ  για υπηρεσίες που προσφέρουν σε  αυτή , εφόσον οι εταίροι είναι ασφαλισμένοι για τις υπηρεσίες  αυτές σε οποιοδήποτε ασφαλιστικό οργανισμό εκτός του ΙΚΑ τότε υποβάλλονται σε παρακράτηση τελών χαρτοσήμου

 

  • Τα δάνεια που χορηγούνται από τους εργοδότες στους εργαζόμενους έστω και με την μορφή των προκαταβολών μισθού.
  • Εισπράξεις τόκων, αποζημιώσεων και λοιπών ανοργάνων εσόδων από επιτηδευματίες που βρίσκονται εκτός πεδίου εφαρμογής ΦΠΑ (άρθρο 13, παρ. 3 K.T.X.),
  • Πληρωμές ασφαλίστρων υποκειμένων σε τέλη χαρτοσήμου, (π.χ. ασφάλιστρα για παροχή υπηρεσιών οδικής βοήθειας) (Ν. 3492/2006, άρθρο 28, §1-2),
  • Αμοιβές των μελών του ΔΣ ανωνύμων εταιρειών και του προσωπικού αυτού, οι οποίες παρέχονται από τον ισολογισμό (άρθρο 15ε, παρ. 7 K.T.X.),
  • Αμοιβές που καταβάλλονται σε φορτοεκφορτωτές, οι οποίοι δεν είναι υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών (άρθρο 16, παρ. 3 K.T.X.),
  • Eπί μισθωμάτων από εκμίσθωση οικοδομών και γαιών, (άρθρο 13, παρ. 2 K.T.X.)

 

Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 31§ 1 περ.ε του ν.2238/1994 τα τέλη χαρτοσήμου εκπίπτουν απο τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης.

 

Το Ε.Γ.Λ.Σ (Π.Δ 1123/1980) αναφέρει τους παρακάτω λογαριασμούς στους οποίους μπορεί να καταχωρηθεί το τέλος του χαρτοσήμου

 

54.02 Χαρτόσημο τιμολογίων πωλήσεως (Μετά την εφαρμογή του Ν. 1642/1986 ο λογ/σμός παραμένει κενός)

54.03.02 Χαρτόσημο και ΟΓΑ μισθωτών υπηρεσιών

54.03.06  Χαρτόσημο και ΟΓΑ αποζημιώσεων απολυομένων

54.04.01 Χαρτόσημο και ΟΓΑ αμοιβών ελεύθερων επαγγελματιών

54.04.02 Χαρτόσημο και ΟΓΑ λοιπών αμοιβών τρίτων

54.06 Φόροι - Τέλη τιμολογίων αγοράς

54.09.02 Χαρτόσημο και ΟΓΑ αμοιβών μελών διοικητικού συμβουλίου

54.09.04 Χαρτόσημο και ΟΓΑ τόκων

54.09 05   Χαρτόσημο και ΟΓΑ εισοδημάτων από οικοδομές

54.09 10  Χαρτόσημο και ΟΓΑ δανείων

54.09.11 Χαρτόσημο και ΟΓΑ κερδών προσωπικών εταιριών

63.98.00 Χαρτόσημο μισθωμάτων

63.98.03 Χαρτόσημο κερδών

63.98.04 Χαρτόσημο εσόδων από τόκους

63.98.06   Χαρτόσημο αμοιβών τρίτων

 

Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα οι λογαριασμοί  54.02 ,  54.03.02 , 54.03.06, 54.04.01,54.09.04, 54.09.11, 63.98.00 (μόνο για μισθώματα κατοικιών),63.98.03, 63.98.04 μένουν ανενεργοί.

 

Πρακτική εφαρμογή τέλους χαρτοσήμου με λογιστική  εγγραφή

Στον λογαριασμό 54.04.02 “Χαρτόσημο και ΟΓΑ λοιπών αμοιβών τρίτων” μπορούν να καταχωρηθούν οι αμοιβές που καταβάλλονται από επιχειρήσεις σε πρόσωπα τα οποία δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως επιτηδευματίες, κατά τις διατάξεις του Κ.Β.Σ.(σ.σ πλέον ΚΦΑΣ) (π.χ. φοιτητές, νοικοκυρές κ.τ.λ) και για τις οποίες (αμοιβές) εκδίδεται από τις καταβάλλουσες αυτές επιχειρήσεις απόδειξη επαγγελματικής δαπάνης του άρθρου 15 παρ. 1 του Κ.Β.Σ.(σ.σ άρθρο 8 §13 ΚΦΑΣ)

Ο λογαριαμός πιστώνεται με το ποσό του τέλους που η επιχείρηση παρακρατεί από τις αμοιβές τρίτων και χρεώνεται με την απόδοση αυτού στο Δημόσιο.

 

Αξίζει να σημειωθεί πως  σύμφωνα με το άρθρο 425 του Α.Κ

"Τα έξοδα της εξοφλητικής απόδειξης φέρει ο οφειλέτης αν δεν προκύπτει κάτι άλλο από τη σχέση."

Δηλαδή ελλείψει συμφωνίας τα έξοδα βαρύνουν την επιχείρηση

 

Στην περίπτωση που το τέλος χαρτοσήμου βαρύνει την επιχείρηση ενεργοποιείται και ο λογαριασμός 63.98.06 που αποτελεί οργανικό έξοδο για την επιχείρηση το οποίο εκπίπτει απο τα ακαθάριστα έσοδά της.

 

Η ομάδα της AST BOOKS.