9.2.4 Δεδομένα του ακινήτου που αναγράφονται στη δήλωση
Για τη συµπλήρωση της δήλωσης στοιχείων ακινήτων λαµβάνεται υπόψη η πραγµατική κατάσταση του ακινήτου. Η πραγµατική κατάσταση του ακινήτου προκύπτει από την οριστική εγγραφή στο κτηµατολογικό γραφείο.
Αν δεν υπάρχει οριστική εγγραφή, λαµβάνονται υπόψη τα στοιχεία του ακινήτου, όπως προκύπτουν από τον τίτλο κτήσης.
Αν δεν υπάρχει τίτλος κτήσης, λαµβάνονται υπόψη τα στοιχεία της πραγµατικής κατάστασης του ακινήτου.
Αν η πραγµατική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηµατολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδοµής ή έχει γίνει αλλαγή της χρήσης του ακινήτου, λαµβάνεται υπόψη η πραγµατική επιφάνεια και η πραγµατική χρήση του ακινήτου. (Άρθρο 23 Ν. 3427/2005)
9.2.5 Τρόπος υποβολής της δήλωσης στοιχείων ακινήτων
- Η δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2014 υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω διαδικτύου από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο απαιτείται να είναι ενεργός χρήστης των υπηρεσιών του Taxisnet. Για την υποβολή του Ε9 της συζύγου και των ανήλικων τέκνων, γίνεται αναφορά στα θέματα 9.2.6 και 9.2.7.
- Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται ατομικά από κάθε φυσικό πρόσωπο, στο έτος που προκύπτει τέτοια υποχρέωση.
- Κατά την υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων από νομικό πρόσωπο, εφόσον τα στοιχεία αυτού ή του νομίμου εκπροσώπου του εμφανίζονται ανακριβώς στην ηλεκτρονική εφαρμογή, πριν την υποβολή της δήλωσης απαιτείται η διόρθωση των λανθασμένων στοιχείων στο φορολογικό μητρώο του νομικού προσώπου. (ΠΟΛ.1052/17.2.2014)
9.2.6 Υποβολή Ε9 σε περίπτωση θανάτου
Στην περίπτωση που ο υπόχρεος σε δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2014 έχει αποβιώσει, μετά την ενημέρωση του μητρώου του φορολογουμένου, η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται χειρόγραφα στον αρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ., από όλους τους κληρονόμους ή οποιονδήποτε εξ αυτών ή από πληρεξούσιο, που έχει ειδικά εξουσιοδοτηθεί γι’ αυτό, και συνοδεύεται από τα οικεία παραστατικά. (ΠΟΛ.1052/17.2.2014)
Σε αυτό το σημείο πρέπει να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με την ΠΟΛ.1029/15.2.2013, που αναφέρεται βέβαια στην υποβολή του Ε9 του 2013, ορίζεται ότι δεν προβλέπεται υποχρέωση υποβολής δήλωσης Ε9 αποκλειστικά για να δηλωθεί ο θάνατος του φορολογούμενου, εφόσον έχει δηλωθεί αυτός στο μητρώο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ.
Η υποβολή της δήλωσης από τους κληρονόμους του, γίνεται για να δηλωθούν οι όποιες αλλαγές συνέβησαν στην περιουσιακή του κατάσταση κατά το προηγούμενο έτος (Π.χ. απόκτηση ακινήτου το Γενάρη του 2013 ενώ ο φορολογούμενος πέθανε το Νοέμβρη του 2013.
9.2.7 Δήλωση θανάτου στο μητρώο της Δ.Ο.Υ.
Για να δηλωθεί ο θάνατος του φορολογούμενου στο μητρώο της Δ.Ο.Υ., θα χρειαστούν τα παρακάτω δικαιολογητικά:
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου
- Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών
- Βεβαίωση περί μη δημοσίευσης διαθήκης ή αποδεικτικό δημοσίευσης εφόσον υπάρχει διαθήκη και αντίγραφο αυτής.
- Δήλωση σχέσεων φορολογουμένου (έντυπο Μ7)
- Δήλωση απόδοσης Α.Φ.Μ. / Μεταβολής ατομικών στοιχείων (έντυπο Μ1)
- Έγγραφο νομιμοποιήσεως, σε περίπτωση πληρεξουσίου
9.2.8 Υποβολή Ε9 συζύγων
Από το έτος 2012 και επόμενα, η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται ατομικά από κάθε φυσικό πρόσωπο, στο έτος που προκύπτει τέτοια υποχρέωση.
Οι μεταβολές σχέσης (έναρξη ή διακοπή έγγαμης σχέσης και τα λοιπά) θα πρέπει να δηλώνονται οπωσδήποτε στο τμήμα μητρώου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ.
Η σύζυγος, η οποία δεν είναι ενεργή χρήστης των υπηρεσιών του Taxisnet, υποβάλλει ηλεκτρονικά τη δήλωση στοιχείων ακινήτων της, χρησιμοποιώντας για την πρόσβαση στο Taxisnet το όνομα χρήστη και τον κωδικό πρόσβασης του συζύγου της, εφόσον υπάρχει έγγαμη σχέση στο υποσύστημα Taxis - Μητρώο.
Από την ημερομηνία όμως που είτε η σύζυγος αποκτήσει δικούς της κωδικούς πρόσβασης, είτε δηλωθεί διακοπή ή διάστασης της έγγαμης σχέσης στο υποσύστημα Taxis - Μητρώο, δεν είναι πλέον δυνατή η υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων της με τη χρήση των κωδικών του συζύγου.
Κάθε χρήστης που μπορεί να εισέλθει στην εφαρμογή όχι μόνο για τον ΑΦΜ του αλλά και για σύζυγο του, θα ενημερώνεται μέσω ανοίγματος σχετικής οθόνης, στην οποία θα επιλέγει για ποιο ΑΦΜ θέλει να μπει στην εφαρμογή.
Εάν δεν εμφανίζεται η οθόνη αυτή, σημαίνει ότι δεν πληρούνται οι προυποθέσεις που αναφέρονται παραπάνω και θα πρέπει να ακολουθηθεί η διαδικασία αίτησης εγγραφής νέου χρήστη (εάν δεν έχουν κωδικούς) ή σε αίτηση επανεγγραφής (σε περίπτωση που έχουν ξεχάσει τους κωδικούς τους).
9.2.9 Υποβολή Ε9 τέκνων
Για την ακίνητη περιουσία των προστατευομένων, κατά τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, ανήλικων τέκνων, η δήλωση υποβάλλεται από τον υπόχρεο γονέα στο όνομα του τέκνου, με τους προσωπικούς κωδικούς του τέκνου. (ΠΟΛ.1052/17.2.2014)
Βεβαίως, με Δελτίο Τύπου της Γ.Γ.Δ.Ε, επισημάνθηκε ότι θα δοθεί η δυνατότητα στους γονείς ανήλικων τέκνων με περιουσία να υποβάλουν δήλωση Ε9 για λογαριασμό των ανήλικων τέκνων τους.
Τα ενήλικα προστατευόμενα τέκνα σε περίπτωση που δεν έχουν δικούς τους κωδικούς πρόσβασης, θα πρέπει να πιστοποιηθούν ως χρήστες στο taxisnet και έχουν ευθύνη να υποβάλλουν Ε9 στο όνομα τους.
9.2.10 Μεταβολή σχέσεων φορολογούμενου
Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται πλέον ατομικά από κάθε φυσικό πρόσωπο, γι αυτό και δεν επιτρέπονται μεταβολές σχέσης κατά την υποβολή δήλωσης Ε9.
Οι μεταβολές σχέσης (έναρξη ή διακοπή έγγαμης σχέσης κ.λ.π.) θα πρέπει να δήλώνονται οπωσδήποτε στο τμήμα μητρώου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ.
9.2.11 Απαλλαγές - Μειώσεις από τον ΕΝΦΙΑ, ακινήτων γενικά
Απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., εκτός από τα ακίνητα των νομικών προσώπων που παρουσιάζονται στο θέμα 9.2.12 και τα παρακάτω ενδεικτικά αναφερόμενα δικαιώματα στα ακίνητα για τα οποία:
α) Υφίσταται απαγόρευση οποιασδήποτε χρήσης, σύμφωνα με τον ισχύοντα Πολεοδομικό Σχεδιασμό, ιδίως ρυμοτομικό βάρος, ρυμοτομική απαλλοτρίωση, δέσμευση ακινήτου για κοινωφελή ή κοινόχρηστο σκοπό ή για λόγους προστασίας μνημείων και αρχαιοτήτων, ιδίως αρχαιολογική δέσμευση για ανασκαφές, κήρυξη αρχαιολογικού χώρου, καθώς και για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, που έχει επιβληθεί από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, αποκλειστικά κατά το μέρος για το οποίο υφίσταται η ως άνω απαγόρευση.
- Σε περίπτωση μερικής απαγόρευσης χρήσης ακινήτου εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού ο ΕΝ.Φ. Ι. Α. μειώνεται κατά τριάντα τοις εκατό (30%).
- Σε περίπτωση μερικής απαγόρευσης χρήσης ακινήτου εντός σχεδίου πόλης ή οικισμού, ο ΕΝ.Φ. Ι. Α. μειώνεται κατά εξήντα τοις εκατό (60%).
β) 'Εχει διαταχθεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση η αποδέσμευση από απαλλοτρίωση ή ρυμοτομικό βάρος ή δέσμευση κάθε είδους και δεν έχει εκδοθεί σχετική πράξη της Διοίκησης για την ως άνω αποδέσμευση.
γ) 'Εχει εκδοθεί αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή οριστική διοικητική πράξη αποζημίωσης για απαλλοτρίωση ή ρυμοτομικό βάρος ή δέσμευση κάθε είδους και δεν έχει καταβληθεί η αποζημίωση μετά από ένα (1) έτος από το έτος έκδοσης της παραπάνω απόφασης.
δ) Για τα ειδικά κτίρια αγροτικής χρήσης (αγροτικές αποθήκες, στάβλοι κτλ), ο συντελεστής ειδικών κτιρίων και ο συντελεστής βοηθητικών χώρων ορίζεται σε μηδέν (0), δηλαδή απαλλάσσονται από το φόρο.
9.2.12 Απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ, ακινήτων νομικών προσώπων
Απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. τα δικαιώματα στα ακίνητα που ανήκουν:
α) Στο Δημόσιο, στο Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ.), στην Εταιρεία των Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ. Α. Ε.) και στην εταιρεία «Παράκτιο Αττικό Μέτωπο Α. Ε.» με την επιφύλαξη της παραγράφου 7 του άρθρου 2 του ν. 4223/2014, δηλαδή δεν απαλλάσσονται από το φόρο οι τρίτοι που χρησιμοποιούν ακίνητο που ανήκει:
- σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης και χρησιμοποιείται από τρίτο χωρίς τη συναίνεση του κυρίου
- στην ΕΤΑΔ ΑΕ και στην «Παράκτιο Αττικό Μέτωπο Α.Ε.», και χρησιμοποιείται από τρίτο πλην του Δημοσίου, με τη συναίνεση των ως άνω εταιρειών και ανεξαρτήτως του τρόπου περιέλευσης σε αυτόν της κατοχής του ακινήτου.
β) Σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.), που εντάσσονται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και σε Ο.Τ.Α. και ιδιοχρησιμοποιούνται ή παραχωρούνται δωρεάν στο Δημόσιο.
Οι ανώνυμες εταιρείες της Γενικής Κυβέρνησης, εκτός από το ΤΑΙΠΕΔ και την ΕΤΑΔ ΑΕ, δεν απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α..
γ) Σε ξένα κράτη, εφόσον το ακίνητο χρησιμοποιείται για την εγκατάσταση πρεσβείας ή προξενείου του ξένου κράτους ή για την εγκατάσταση πρεσβευτή, πρόξενου και λοιπών διπλωματικών αντιπροσώπων και πρακτόρων του ξένου κράτους, με τον όρο της αμοιβαιότητας.
δ) Σε Ν.Π.Δ.Δ. που δεν εντάσσονται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την εκπλήρωση μορφωτικού, εκπαιδευτικού, πολιτιστικού, αθλητικού, θρησκευτικού, φιλανθρωπικού και κοινωφελούς σκοπού ή παραχωρούνται δωρεάν στο Δημόσιο.
ε) Σε Ν. Π. Ι.Δ. που δεν εντάσσονται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την εκπλήρωση μορφωτικού, εκπαιδευτικού, πολιτιστικού, αθλητικού, θρησκευτικού, φιλανθρωπικού και κοινωφελούς σκοπού ή παραχωρούνται δωρεάν στο Δημόσιο.
στ) α)Σε νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες των γνωστών θρησκειών και δογμάτων κατά την παρ. 2 του άρθρου 13 του Συντάγματος και ιδιοχρησιμοποιούνται για την εκπλήρωση του λατρευτικού, θρησκευτικού και κοινωφελούς έργου τους.
(β) Στις υποκείμενες στο ειδικό συνταγματικό καθεστώς Ιερές Μονές του Αγίου Όρους, κείμενα εντός ή εκτός αυτού.
ζ) Στα ακίνητα που ανήκουν στα Βακούφια της Μουσουλμανικής Μειονότητας στη Δυτική Θράκη και ιδιοχρησιμοποιούνται.
(Άρθρο 3 Ν. 4174/2013)
9.2.12.1 Έννοια του κοινωφελούς σκοπού
Ως κοινωφελή ιδρύματα νοούνται αυτά των οποίων η λειτουργία διέπεται από τις διατάξεις του αν.ν. 2039/1939 «περί τροποποιήσεως, συμπληρώσεως και κωδικοποιήσεως των νόμων περί εκκαθαρίσεως και διοικήσεως των εις το Κράτος και υπέρ κοινωφελών σκοπών καταλειπομένων κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών».
(…)
Τα νομικά πρόσωπα που αναφέρονται πιο πάνω πρέπει να επιδιώκουν αποκλειστικά κοινωφελείς σκοπούς και όχι παράλληλα με άλλους σκοπούς (σχετ. γνωμοδ. Ν.Σ.Κ. 377/1977 επί απαλλαγής από το φόρο δωρεώνπροικών σύμφωνα με την παράγραφο 1 άρθρου 25 ν.δ. 118/1973,ΣτΕ.3391/1976), ενόψει και του είδους των διατάξεων για τις φορολογικές απαλλαγές, που είναι εξαιρετικές (διατάξεις) και που πρέπει να ερμηνεύονται στενά.
Η έννοια του κοινωφελούς σκοπού είναι αυτή που δόθηκε από τη νομολογία μέχρι σήμερα, κατά την έννοια του άρθρου 1 του αν.ν. 2039/ 1939 και περιλαμβάνει ως επωφελείς στο κοινό, εν όλω ή εν μέρει, τους φιλανθρωπικό, θρησκευτικό, εθνωφελή και εκπαιδευτικό σκοπούς (σχετ. 54/1990 γνωμοδ. Ν.Σ.Κ. που κοινοποιήθηκε με την1065094/1253/Α0012π.ε./ΠΟΛ.1188/2.8.1991 διαταγή μας).
Τέτοιο κοινωφελή σκοπό δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι επιδιώκει το σωματείο το οποίο αναπτύσσει κατά το καταστατικό του δραστηριότητα από την οποία ωφελούνται τα μέλη του, γιατί έτσι δεν ωφελείται από αυτή το κοινό (Σ.τ.Ε. 2186/1981).
Περαιτέρω, (…) δεν αρκεί η κατά τις διατάξεις του καταστατικού επιδίωξη, αλλά πρέπει συγχρόνως το νομικό πρόσωπο ν' αναπτύσσει πράγματι δραστηριότητα που να αποβλέπει στην πραγματοποίηση του σκοπού αυτού (Σ.τ.Ε. 30993100/1981, 1876/ 1982). Δηλαδή, πρέπει να συντρέχουν αθροιστικά οι εξής προϋποθέσεις:
α) το νομικό πρόσωπο να επιδιώκει αποκλειστικά κοινωφελή σκοπό και
β) να πραγματοποιεί το σκοπό αυτό (σχετ. 518/1983 γνωμοδ. Νομικής Δ/νσης Υπ. Οικ. και Ν. 1632/ ΠΟΛ.117/1983 διαταγή).
Στα πιο πάνω νομικά πρόσωπα δεν περιλαμβάνονται τα πολιτικά κόμματα.
Οι ερανικές επιτροπές που συνιστώνται με βάση την παράγραφο 1 του άρθρου 17 του 8/1979 (ΦΕΚ 1/5.1.1980 τ.Α') Κανονισμού «Περί Ιερών Ναών και Ενοριών» της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, με απλή διαδικασία και χωρίς δημοσίευση της σχετικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δεν αποκτούν νομική προσωπικότητα. (ΠΟΛ.1042/8.2.1993)
Η επιστημονική ομάδα της ASTbooks.