Άρθρο - Αργία 1ης Μαΐου - Αμοιβή μισθωτού

 

 

 

Ως γνωστόν, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 4 του Β.Δ.748/1966, καθορίζονται ως ημέρες υποχρεωτικής αργίας οι κάτωθι:

α) η 25η Μαρτίου

β) η Δευτέρα του Πάσχα

γ) η 15η Αυγούστου και

δ) η 25η Δεκεμβρίου.

 

Επίσης, καθορίζονται ως ημέρες προαιρετικής αργίας, κατά την κρίση του εργοδότη, οι κάτωθι:

α) η 1η Μαΐου και

β) η 28η Οκτωβρίου.

Οι 6 παραπάνω είναι οι εξαιρέσιμες εορτές.

 Ειδικά η 1η Μαΐου μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 1 του Α.Ν.380/1968, με απόφαση του Υπουργού Εργασίας που εκδίδεται κάθε χρόνο, να ορίζεται ως ημέρα υποχρεωτικής αργίας. Η απόφαση αυτή, με την οποία καθορίστηκε η Πρωτομαγιά του 2015 ως ημέρα υποχρεωτικής αργίας για όλα τα καταστήματα, τις βιομηχανίες, βιοτεχνικές επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες γενικά οι οποίες αργούν κατά τις Κυριακές, είναι η υπ’ αριθμ. 13611/274/1.4.2015. Κατά συνέπεια, ως μόνη ημέρα προαιρετικής αργίας παραμένει τελικά η 28η Οκτωβρίου.

Η αργία αρχίζει από την 00.00 ώρα μέχρι την 24.00 ώρα της ίδιας ημέρας. Επί μισθωτών επιχειρήσεων, εκμεταλλεύσεων ή υπηρεσιών που λειτουργούν όλο το 24ωρο με σύστημα τριών ομάδων εργασίας ο χρόνος αυτός μπορεί να αρχίζει από την 06.00 ώρα της ημέρας της αργίας και να λήγει την 06.00 ώρα της επομένης ημέρας. (Β.Δ.748/1966, άρθρο 4, παρ. 7)

Κατά τις ημέρες αργίας απαγορεύεται η καθ' οιονδήποτε τρόπον απασχόληση του μισθωτού. Εφ' όσον κατά τις διατάξεις του Β.Δ.748/1966 δεν επιτρέπεται η απασχόληση των μισθωτών κατά τις ημέρες αργίας, οι επιχειρήσεις και εκμεταλλεύσεις δεν δύνανται να λειτουργήσουν και παραμένουν κλειστές. (Β.Δ.748/1966, άρθρο 3, παρ. 1-2).

Εξαιρέσεις

Στο εν λόγω διάταγμα καθορίζονται επίσης οι εξαιρέσεις από τις διατάξεις αυτού, ήτοι οι επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις, υπηρεσίες που δύνανται να λειτουργήσουν νομίμως Κυριακή και αργίες και οι οποίες, μεταξύ άλλων, είναι: Δημοσίων και Ψυχαγωγικών θεαμάτων και κέντρων διασκεδάσεως, δημοσίων παιγνίων, πρακτορείων λαχείων, πρακτορείων εφημερίδων, παντός είδους εκθέσεων, μουσείων ως και επί συναυλιών, αθλητικών αγώνων, ιπποδρομιών, αθλητικών σωματείων, γραφείων ταξιδίων και Λεσχών παντός είδους, εστιατορίων, ζαχαροπλαστείων, μπαρ, καφενείων γαλακτοπωλείων, κυλικείων και συναφών καταστημάτων, ανθοπωλείων, ξενοδοχείων, κλινικών νοσοκομείων και υγειονομικών ιδρυμάτων εν γένει, γραφείων κηδειών, νεκροταφείων και νεκροτομείων, οικόσιτων οικιακών μισθωτών κλπ.

Επίσης, εξαιρούνται του εν λόγω Β.Δ. τα εργοστάσια που αναφέρονται στις παρ. 3-4 του άρθρου 7 και λειτουργούν καθ’ όλο το 24ωρο κατά τα κύρια αυτών τμήματα με τρεις ομάδες εργασίας (π.χ. παραγωγή χάλυβα, τσιμέντου, οξυγόνου, τροφίμων, ποτών κλπ.).

Τέλος, δύναται να επιτραπεί η λειτουργία των επιχειρήσεων, εκμεταλλεύσεων, υπηρεσιών και εργασιών εν γένει που αναφέρονται στο άρθρο 9, παρ. 3 του ίδιου Β.Δ., καθώς και η απασχόληση του προσωπικού τους κατά τις ημέρες αργίας κατόπιν αδείας της αρμόδιας Επιθεώρησης Εργασίας (π.χ. συντηρήσεις και επισκευές εγκαταστάσεων, παραλαβή και διανομή ξένου τύπου). Η διάταξη αυτή αφορά κυρίως εργασίες που χαρακτηρίζονται επείγουσες, δηλαδή εργασίες των οποίων η μη παροχή θα επιφέρει βλάβες, καταστροφές ή φθορές σε υλικά, εγκαταστάσεις, εμπορεύματα κλπ.

Αμοιβή σε περίπτωση που ο μισθωτός απασχοληθεί την ημέρα της αργίας

=> Τόσο οι εργαζόμενοι που αμείβονται μισθό όσο και αυτοί που αμείβονται με ημερομίσθιο δικαιούνται προσαύξηση 75% επί των νομίμων ωρομισθίων τους, αναλόγως προς τις ώρες που εργάστηκαν, όπως κατωτέρω προσδιορίζεται.

=> Οι εργαζόμενοι που αμείβονται με ημερομίσθιο, δικαιούνται το σύνηθες καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους.

=> Οι εργαζόμενοι που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, δικαιούνται επιπλέον το 1/25 του μισθού τους. Δεδομένου ότι το 1/25 του μισθού αντιστοιχεί σε εργασία 6 ωρών και 40 λεπτών, θα αμειφθούν αναλόγως προς το χρόνο που εργάστηκαν κατά την 1η Μαΐου 2015, με βάση δηλαδή το ωρομίσθιό τους και ειδικότερα τόσα ωρομίσθια όσα εργάστηκαν.

Σημειωτέον ότι εάν η επιχείρηση λειτουργεί νομίμως κατά τις αργίες (βλ. ανωτέρω), στους αμειβόμενους με μισθό οφείλεται μόνο η προσαύξηση 75% και όχι τα ωρομίσθια που εργάστηκαν. Σε περίπτωση δε, που μισθωτός (είτε με μισθό είτε με ημερομίσθιο) των επιχειρήσεων αυτών αδικαιολόγητα δεν προσέλθει προς εργασία, δεν δικαιούται να λάβει τα ωρομίσθια που θα πραγματοποιούσε αλλά δεν πραγματοποίησε κατά την αργία αυτή.

  • Σε περίπτωση απασχόλησης κατά τις ημέρες υποχρεωτικής αργίας δεν οφείλεται (σε αντίθεση με την εργασία Κυριακή) αναπληρωματική ανάπαυση (ρεπό) εντός της εβδομάδας. Οφείλεται μόνο η προσαύξηση 75% όπως περιγράφεται ανωτέρω.

Αμοιβή σε περίπτωση που ο μισθωτός δεν απασχοληθεί την ημέρα της αργίας

=> Προφανώς δεν οφείλεται η προσαύξηση 75%.

=> Οι εργαζόμενοι που αμείβονται με ημερομίσθιο δικαιούνται κανονικά το ημερομίσθιό τους, σύμφωνα με το άρθρο 2, παρ. 3 του Ν.Δ.3755/1957, εάν κατά την ημέρα της αργίας δεν απασχολήθηκαν λόγω ανυπαίτιου κωλύματος (π.χ. ασθένεια) ή επειδή η επιχείρηση παρέμεινε κλειστή ή στην περίπτωση που η επιχείρηση λειτούργησε παράνομα κατά την ημέρα της αργίας κλπ.. Εάν όμως η επιχείρηση λειτουργήσει και δεν προσέλθουν προς εργασία για λόγους που - όπως αναφέρει η ίδια διάταξη - οφείλονται σε αυτούς, τότε δεν δικαιούνται ημερομίσθιο.

=> Οι εργαζόμενοι που αμείβονται με μισθό, λαμβάνουν κανονικά το μισθό τους σε περίπτωση που η επιχείρηση παραμείνει κλειστή.

Η προσαύξηση 75% για απασχόληση την Πρωτομαγιά υπολογίζεται:

α) Επί του μισθού ή ημερομισθίου που αναφέρεται στην ΣΣΕ-ΔΑ βάσει της οποίας αμείβεται ο μισθωτός (εφόσον βέβαια αυτή βρίσκεται σε ισχύ), προσαυξημένου με τα πάσης φύσεως επιδόματα που τυχόν προβλέπονται σε αυτή.

β) Εάν αμείβονται βάσει ΣΣΕ-ΔΑ η οποία βρίσκεται σε μετενέργεια, η προσαύξηση υπολογίζεται στο άθροισμα βασικού μισθού - ημερομισθίου και των 4 επιδομάτων, εφόσον προβλέπονταν σε αυτή (ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών, επικινδύνου εργασίας), που διατηρούνται κατά την Π.Υ.Σ.6/28.2.2012 σε ισχύ κατά την μετενέργεια.

γ) Για τους λοιπούς εργαζόμενους η προσαύξηση υπολογίζεται επί του νόμιμου κατώτατου μισθού (ή ημερομισθίου) που προβλέπεται στο Ν.4093/2012, προσαυξημένου με τις τριετίες κατά τον τρόπο που ορίζεται στον νόμο αυτό. Το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση (β) όταν συναφθεί ατομική σύμβαση βάσει της οποίας παύουν να εφαρμόζονται οι διατηρούμενοι κανονιστικοί όροι ΣΣΕ-ΔΑ ευρισκομένης σε μετενέργεια. Υπενθυμίζουμε ότι ο νόμιμος κατώτατος μισθός είναι 586,08 (και 510,95 για τους εργαζόμενους κάτω των 25 ετών) και το νόμιμο κατώτατο ημερομίσθιο 26,18 ευρώ (και 22,83 για τους εργαζόμενους κάτω των 25 ετών).

Σε περίπτωση υπερωρίας κατά την Πρωτομαγιά, η προσαύξηση για τις υπερωρίες θα υπολογισθεί επί του καταβαλλόμενου ωρομισθίου, σύμφωνα με το Ν.3385/2005, άρθρο 1, παρ. 3, όπως ισχύει.

Ως καταβαλλόμενο ωρομίσθιο νοείται το τμήμα του μισθού ή του ημερομισθίου, το οποίο αναλογεί σε κάθε ώρα απασχολήσεως, κατά τις ημέρες απασχολήσεως σε υπερωριακή εργασία ή σε υπερεργασία, με βάση τις συμφωνίες ή τις διατάξεις που κατά το χρόνο αυτό ισχύουν. Δεν ερευνάται δηλαδή το ύψος των τακτικών αποδοχών του εργαζομένου (μισθωτού) υπό καθεστώς πλήρους απασχολήσεως. Ενδιαφέρει μόνο το, κατά τον κρίσιμο χρόνο, οφειλόμενο και καταβαλλόμενο, ωρομίσθιο, στο οποίο δεν περιλαμβάνονται πρόσθετες τακτικές παροχές, που δεν καταβάλλονται κατά το χρόνο που ο εργαζόμενος παρέχει υπερεργασία ή υπερωριακή εργασία. Η άποψη αυτή ενισχύεται και επιβεβαιώνεται από τη διάταξη της παρ. 2 του άρ. 4 της ε.σ.σ.ε της 26.02.75, κατά την οποία "εάν… αι ώραι απασχολήσεως του μισθωτού εμπίπτουν εις τα όρια της νυκτερινής εργασίας ή της εργασίας κατά Κυριακάς και εξαιρεσίμους, εκτός του ωρομισθίου … οφείλονται και αι προσαυξήσεις περί ων αι υπ’ αριθμ. 8900/46, 18310/46 και 25825/51 αποφάσεις των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας". Επομένως, αν η υπερεργασία ή η υπερωριακή απασχόληση συμπίπτει με παροχή εργασίας κατά την Κυριακή ή άλλη αργία (εξαιρέσιμη ημέρα, ΥΑ 8900/46 όπως ερμηνεύθηκε με την 25825/51) ή κατά τη νύχτα (ΥΑ 18310/46, όπως και αυτή ερμηνεύθηκε με την 25825/51) συνυπολογίζονται στο ωρομίσθιο οι προσαυξήσεις 75% ή 25% αντιστοίχως. (ΑΠ 4/1999)

Ως καταβαλλόμενο ωρομίσθιο κατά τις ημέρες αργίας, θεωρείται, με βάση τα παραπάνω, το προσαυξημένο ήδη με την προσαύξηση 75% επί του νομίμου ωρομισθίου λόγω της εργασίας κατά Κυριακή ή αργία, ήτοι το άθροισμα:

  • του καταβαλλόμενου ωρομισθίου και
  • της προσαύξησης 75% επί του νομίμου ωρομισθίου.

Ο συντελεστής δε, με τον οποίο θα πολλαπλασιαστεί το ανωτέρω ωρομίσθιο, ποικίλλει ανάλογα με την περίσταση (40%, 60% ή 80%), διότι για τις υπερωριακές ώρες απασχόλησης κατά εξαιρέσιμη εορτή, ισχύουν οι σχετικές διατάξεις περί υπερωριών.

 

Η επιστημονική ομάδα της ASTbooks.