.

Άρθρο 4
Εισόδημα και εξεύρεσή του

Με την παρ. 25 του άρθρου 72 του Ν. 4172/13, όπως αυτή προστέθηκε με την παρ. 11 του άρθρου 26 του Ν. 4223/13, ορίζεται ότι : “Από την έναρξη ισχύος του ν. 4172/2013 παύουν να ισχύουν οι διατάξεις του ν. 2238/1994 (Α΄ 151), συμπε­ριλαμβανομένων και όλων των κανονιστικών πράξεων και εγκυκλίων που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση αυτού του νόμου”.

1. Εισόδημα στο οποίο επιβάλλεται ο φόρος είναι το εισόδημα που προέρχεται από κάθε πηγή ύστερα από την αφαίρεση των δαπανών για την απόκτησή του, όπως αυτό προσδιορίζεται ειδικότερα στα άρθρα 20 έως 51. Ο φόρος αυτού του νόμου, τα πρόστιμα και οι πρόσθετοι φόροι δεν αναγνωρίζονται για έκπτωση από το εισόδημα αυτό.

2. Το εισόδημα ανάλογα με την πηγή της προέλευσης του διακρίνεται κατά τις επόμενες κατηγορίες ως εξής:
Α-Β Εισόδημα από ακίνητα.
Γ. Εισόδημα από κινητές αξίες
Δ. Εισόδημα από εμπορικές επιχειρήσεις
Ε. Εισόδημα από γεωργικές επιχειρήσεις.
ΣΤ. Εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες.
Ζ. Εισόδημα από υπηρεσίες ελευθέριων επαγγελμάτων και από κάθε άλλη πηγή.

3. Για να βρεθεί το συνολικό εισόδημα, αθροίζονται τα επί μέρους εισοδήματα των κατηγοριών Α’ έως Ζ’ της προηγουμένης παραγράφου τα οποία αποκτώνται από κάθε φυσικό πρόσωπο είτε κατά το οικονομικό έτος το προηγούμενο από τη φορολογία, είτε κατά το ημερολογιακό ή διαχειριστικό ή γεωργικό έτος το οποίο έληξε μέσα στο προηγούμενο από τη φορολογία οικονομικό έτος. Κατά την άθροιση αυτή συμψηφίζονται τα θετικά και αρνητικά στοιχεία των επί μέρους εισοδημάτων.
"Ειδικά, το αρνητικό στοιχείο (ζημία) του εισοδήματος από εμπορικές και γεωργικές επιχειρήσεις, που προκύπτει από βιβλία τρίτης κατηγορίας του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (Κ.Β.Σ.) που τηρούνται επαρκώς και ακριβώς, αν δεν καλύπτεται με συμψηφισμό θετικού στοιχείου εισοδήματος άλλης πηγής, είτε γιατί δεν υπάρχει τέτοιο στοιχείο εισοδήματος είτε γιατί αυτό που υπάρχει είναι ανεπαρκές, μεταφέρεται για να συμψηφισθεί ολόκληρο στην πρώτη περίπτωση ή κατά το υπόλοιπο αυτού στη δεύτερη, διαδοχικώς στα πέντε (5) επόμενα οικονομικά έτη κατά το υπόλοιπο που απομένει κάθε φορά, με την προυπόθεση ότι κατά τα έτη αυτά τα βιβλία του υπόχρεου τηρούνται επαρκώς και ακριβώς." Τα παραπάνω εφαρμόζονται αναλόγως και για το αρνητικό στοιχείο (ζημία) του εισοδήματος από εμπορικές επιχειρήσεις που προκύπτει από επαρκή και ακριβή βιβλία δεύτερης κατηγορίας του Κ.Β.Σ., το οποίο μεταφέρεται για να συμψηφισθεί διαδοχικώς στα πέντε (5) επόμενα οικονομικά έτη Τα οριζόμενα στα προηγούμενα δύο εδάφια δεν εφαρμόζονται για τις επιχειρήσεις των οποίων τα καθαρά κέρδη προσδιορίζονται εξωλογιστικά  Οι διατάξεις των δύο προηγούμενων εδαφίων εφαρ­μόζονται και για το αρνητικό στοιχείο (ζημία) του εισο­δήματος από ελευθέρια επαγγέλματα  

4. Αρνητικό στοιχείο εισοδήματος από πηγή που βρίσκεται στην αλλοδαπή συμψηφίζεται μόνο με θετικά εισοδήματα του φορολογουμένου που προκύπτουν στην αλλοδαπή.

5. Το καθαρό εισόδημα από κύριες αποδοχές που αποκτούν αποκλειστικά από την άσκηση του επαγγέλματός τους:
α) Οι συντάκτες οι οποίοι είναι μέλη της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Αθηνών, της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας Θράκης, της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Πελοποννήσου – Ηπείρου – Νήσων, της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας – Εύβοιας και της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού Τύπου, καθώς και οι δημοσιογράφοι που έχουν ασφαλιστική κάλυψη ως δημοσιογράφοι στα οικεία ασφαλιστικά ταμεία για πέντε (5) τουλάχιστον συνεχή έτη και ο χρόνος ασφάλισης βεβαιώνεται από τα ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίοι εργάζονται στις εφημερίδες και στα περιοδικά, στη ραδιοφωνία και την τηλεόραση, στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, στη Γενική Γραμματεία Τύπου και Πληροφοριών και στα γραφεία τύπου των κρατικών υπηρεσιών και δεν έχουν την ιδιότητα του μόνιμου δημόσιου υπαλλήλου και
β) οι εικονολήπτες επικαίρων τηλεόρασης, μειώνεται κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) στο ποσό του καθαρού εισοδήματος αυτού, για την αντιμετώπιση ειδικών δαπανών του επαγγέλματος.

Καταργήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 8 του άρθρου 1 του νόμου 2459/1997, ΦΕΚ Α’17 (ισχύς από 1.1.1997)

6. Το ποσό της κύριας σύνταξης, που καταβάλλεται στα πρόσωπα που αναφέρονται στην περίπτωση α’ της προηγούμενης παραγράφου, τα οποία συνταξιοδοτήθηκαν λόγω της ιδιότητάς τους ως διευθυντών σύνταξης, αρχισυντακτών, συντακτών της ύλης κλπ. και μόνο για τη σύνταξη που τους καταβάλλεται από αυτήν την αιτία, μειώνεται κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) στο καθαρό ποσό αυτής.

Καταργήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 9 του άρθρου 1 του νόμου 2459/1997, ΦΕΚ Α’17 (ισχύς από 1.1.1997)

7. Εισοδήματα από την εκμίσθωση ακινήτων και από τόκους δανείων που θεωρούνται ότι έχουν αποκτηθεί κατά τις διατάξεις του παρόντος και τα οποία αποδεδειγμένα δεν έχουν εισπραχθεί από το δικαιούχο, επιτρέπεται να μη συνυπολογίζονται στο συνολικό καθαρό εισόδημά του, εφόσον εκχωρηθούν στο Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα. Η εκχώρηση γίνεται με απλή έγγραφη δήλωση του υποχρέου σε φόρο, η οποία υποβάλλεται στον αρμόδιο για τη φορολογία του προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας μέσα στο οικονομικό έτος στο οποίο τα εισοδήματα αυτά υπόκεινται σε φόρο. Μαζί με τη δήλωση αυτή παραδίδονται στον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας τα αποδεικτικά έγγραφα της εκχωρούμενης απαίτησης και με την ίδια δήλωση ο εκχωρών βεβαιώνει ότι δεν κατέχει κανένα άλλο αποδεικτικό στοιχείο. Το Δημόσιο υποκαθίσταται στα δικαιώματα του εκχωρητή.
"Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται η διαδικασία, ο τύπος και το περιεχόμενο της δήλωσης εκχώρησης εισοδημάτων στο Δημόσιο, τα δικαιολογητικά που συνυποβάλλονται με αυτήν, η διαδικασία βεβαίωσης των ποσών των εισοδημάτων που εκχωρούνται στο Δημόσιο, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια που είναι αναγκαία για την εφαρμογή των διατάξεων αυτής της παραγράφου."

Το παραπάνω εδάφιο μέσα στα " " (τρίτο εδάφιο) της παραγράφου 3 του άρθρου 4 του νόμου 2238/1994 αντικαταστάθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 5 του νόμου 3296/2004, ΦΕΚ Α'253. Ισχύς από 1.1.2005 για εισοδήματα που αποκτώνται ή δαπάνες που πραγματοποιούνται, κατάπερίπτωση από την ημερομηνιά αυτή και μετά
Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 19 του νόμου 3220/2004, ΦΕΚ Α'15 αντικαταστάθηκαν το τρίτο και τέταρτο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 4 του νόμου 2238/1994 (ισχύς από 1.1.2004). Είχαν αντικατασταθεί με την παράγραφο 1 του άρθρου 2 του νόμου 3091/2002, ΦΕΚ Α'330 (ισχύς από 1.1.2003). ΠΡΟΣΟΧΗΤο άρθρο 19 του νόμου 3220/2004 καταργήθηκε με έναρξη ισχύος του και από την ίδια ημερομηνία επαναφέρονται σε ισχύ οι διατάξεις που καταργήθηκαν ή αντικαταστάθηκαν από αυτές σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 22 του νόμου 3259/2004, ΦΕΚ Α'149
Το πέμπτο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 4 του νόμου 2238/1994 προστέθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 19 του νόμου 3220/2004, ΦΕΚ Α'15 ΠΡΟΣΟΧΗΤο άρθρο 19 του νόμου 3220/2004 καταργήθηκε με έναρξη ισχύος του και από την ίδια ημερομηνία επαναφέρονται σε ισχύ οι διατάξεις που καταργήθηκαν ή αντικαταστάθηκαν από αυτές σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 22 του νόμου 3259/2004, ΦΕΚ Α'149
Το εδάφιο στο τέλος της παραγραφου 3 του άρθρου 4 του νόμου 2238/1994 προστέθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 1β του άρθρου 7 του νόμου 3842/2010, ΦΕΚ Α΄58/23.4.2010 Με την παρ. 4 του άρθρου 7 του Ν. 3842/10, ΦΕΚ Α'58, ορίζεται ότι: «Οι διατάξεις των παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου αυτού έχουν εφαρμογή για εισοδήματα που αποκτώνται από 1-1-2010 και μετά»
Το εδάφιο στο τέλος της παραγραφου 7 του άρθρου 4 του νόμου 2238/1994 προστέθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 8 του νόμου 2873/2000, ΦΕΚ Α'285