Ερώτηση
238ΑΑ Καλημέρα Το ερώτημα που έχει γίνει νομίζω είναι λίγο ασαφές οπότε και η απάντηση που δόθηκε πήγε τελικά στην κατεύθυνση της σύμβασης εργασίας. Προς διευκόλυνση κάνω πάλι την ερώτηση .Θα εργαστώ σε ερευνητικό πρόγραμμα και θα έχω σύμβαση έργου με το Ειδικό λογαριασμό του Πανεπιστημίου χωρίς σταθερό ωράριο , χωρίς σταθερή πληρωμή και χωρίς την υποχρέωση να εργάζομαι στους χώρους του Πανεπιστημίου καθημερινά. Θα πληρώνομαι με μπλοκάκι; Θα έχω ΦΠΑ ? Θα έχω ασφάλιση ΟΑΕΕ;
Απάντηση
Ως απάντηση αρχικά σας παραθέτουμε ερώτημα από το ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ που εκδίδει το Υπουργείο ανά τακτά χρονικά διαστήματα:
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ
ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ
ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ- ΠΟΛΙΤΩΝ
ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
14. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις ως προς το Φ.Π.Α. όσων έχουν υπογράψει συμβάσεις εργασίας και όσων μετέχουν σε επιδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα ;
Δεν υπόκεινται στο Φ.Π.Α., οι μισθωτοί και τα άλλα φυσικά πρόσωπα τα οποία συνδέονται με τον εργοδότη τους με σύμβαση εργασίας ή με οποιαδήποτε άλλη νομική σχέση, που δημιουργεί δεσμούς εξάρτησης, όσον αφορά τους όρους εργασίας ή την αμοιβή και συνεπάγεται την ευθύνη του εργοδότη. Επομένως σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά η ύπαρξη δεσμών εξάρτησης του παρέχοντος την υπηρεσία με τον εργοδότη του, προκειμένου να κριθεί η υπαγωγή του ή μη σε Φ.Π.Α.. Για την ύπαρξη δεσμών εξάρτησης θα πρέπει να συντρέχουν τουλάχιστον οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
- η υπηρεσία να παρέχεται για ορισμένο ή αόριστο χρόνο,
- να εκτελείται σύμφωνα με τις οδηγίες, τις εντολές και την εποπτεία του εργοδότη,
- την ευθύνη για το αποτέλεσμα της υπηρεσίας να την έχει ο εργοδότης,
- να υπάρχει διαρκής απασχόληση και φυσική παρουσία του παρέχοντος στους χώρους εργασίας του εργοδότη,
- η αμοιβή να καταβάλλεται περιοδικά (π.χ. μηνιαία).
Σχετικές είναι οι Α.Υ.Ο. Σ800/129/ΠΟΛ.68/87 και Σ866/139/ΠΟΛ.74/87 και οι ΕΔΥΟ Σ1166/182/ΠΟΛ.116/87, ΠΟΛ.1176/91, ΠΟΛ.1279/2000 και ΠΟΛ.1244/02.
(Σας τις έχουμε παραθέσει στην αρχική απάντησή μας)
Οπωσδήποτε δημιουργούνται δεσμοί εξάρτησης στην περίπτωση της παροχής υπηρεσιών προς Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και Ιδρύματα Έρευνας και Τεχνολογίας που ακολουθούν την ειδική διαδικασία της ΑΥΟ ΠΟΛ.1128/97από πρόσωπα που συμβάλλονται με τα Ιδρύματα αυτά ως ερευνητές για την πραγματοποίηση επιδοτούμενων από την Κοινότητα ερευνητικών προγραμμάτων (άρθρο 4 παραγρ.5 της ΠΟΛ.1128/97 Α.Υ.Ο.)
Συνεπώς το θέμα σας είναι πραγματικό και ως τέτοιο θα εξεταστεί από τον προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. που είναι και ο αρμόδιος να σας χορηγήσει την απαλλαγή ή όχι.
Ωστόσο, εάν εμπίπτετε στις διατάξεις της ΠΟΛ.1128/1997 τότε , όπως αναφέρεται και ανωτέρω, δημιουργούνται δεσμοί εξάρτησης.
Σας παραθέτουμε τη σχετική απόφαση:
Αρθρο 1
Δικαιούχα πρόσωπα
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 4 του άρθρου 23 του Ν.1642/1986 (σ.σ., πλέον αρ. 30 Ν. 2859/2000), ο Φ.Π.Α. που αναλογεί στην παράδοση προς τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ή στα Ιδρύματα Τεχνολογίας και Ερευνας, στην εισαγωγή ή στην ενδοκοινοτική απόκτηση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού, καθώς και στη λήψη υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από αυτά και είναι απαραίτητα για την εκτέλεση της σύμβασης ανάθεσης ερευνητικών προγραμμάτων που ανατίθενται σ' αυτά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή εκτελούνται για λογαριασμό της, καταβάλλεται με τη διαδικασία που ορίζεται στα επόμενα άρθρα.
2. Η κατωτέρω διαδικασία τηρείται αυτοτελώς για κάθε σύμβαση και εφαρμόζεται ακόμη και στην περίπτωση που η εκτέλεση υπογραφείσας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμβασης, εκχωρείται από ένα από τα πιο πάνω πρόσωπα σε άλλο όμοιο.
3. Ιδρύματα Τεχνολογίας και Ερευνας είναι: Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ελληνικό Ινστιτούτο pasteur, Εθνικό Κέντρο Ερευνας Φυσικών Επιστημών "Δημόκριτος", Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών, Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, Ελληνικό Ιδρυμα Βασικής Βιολογικής Ερευνας, Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας, Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας Κρήτης, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Κέντρο Τεχνολογίας και Εφαρμογών Στερεών Καυσίμων, Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης, που εποπτεύονται από το Υπουργείο Ανάπτυξης. Οι διατάξεις της παρούσας απόφασης διέπουν και τον ειδικό Λογαριασμό της Γενικής Γραμματείας του Υπουργείου Ανάπτυξης και τον Ειδικό Λογαριασμό του Υπουργείου Παιδείας για την υλοποίηση προγραμμάτων του Β' Κ.Π.Σ., Τ.Ε.Ι., Ε.Π.Ι. και λοιπούς ερευνητικούς οργανισμούς του Δημόσιου Τομέα.
Αρθρο 2
Οροι και προϋποθέσεις
Τα πρόσωπα που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 1 της παρούσας υπάγονται στη διαδικασία που ορίζεται παρακάτω, εφόσον:
1. Συμβάλλονται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πραγματοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από αυτή, μερικά ή ολικά.
2. Για την εφαρμογή του Φ.Π.Α., θεωρείται ότι ενεργούν στο όνομά τους, αλλά για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όταν αγοράζουν αγαθά ή τους παρέχονται υπηρεσίες που είναι απαραίτητες για την εκτέλεση της σύμβασης κατά το ποσοστό που συμμετέχει στη χρηματοδότηση του προγράμματος η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στο ποσοστό που δεν συμμετέχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά χρηματοδοτείται από το Δημόσιο ή άλλο φορέα εμπεριέχεται Φ.Π.Α. και εφαρμόζονται οι διατάξεις της αριθ. 1019064/887/Α0014/ΠΟΛ.1057/28.2.1992 ΕΔΥΟ.
Αρθρο 4
Λήψη υπηρεσιών
5. Οι υπηρεσίες που παρέχονται στο εσωτερικό της χώρας, στα πρόσωπα του άρθρου 1 της παρούσας, από πρόσωπα που συμβάλλονται με αυτά ως ερευνητές που συμμετέχουν στα ερευνητικά προγράμματα, απαλλάσσονται από το Φ.Π.Α. Για το σκοπό αυτό θεωρείται ότι δημιουργούνται δεσμοί εξάρτησης μεταξύ παρέχοντα την υπηρεσία και του λήπτη αυτής (πρόσωπα του άρθρου 1 της παρούσας), κατά τις διατάξεις του δευτέρου εδαφίου της περίπτωσης β' της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Ν.1642/1986, ανεξάρτητα από την υφιστάμενη ή μη μεταξύ τους σύμβαση.
Έτσι σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις που γράφονται στο αρ. 4 παρ. 5 της ΠΟΛ 1128/97, δηλαδή:
- Στο εσωτερικό της χώρας
- σε ΑΕΙ ή ΤΕΙ ή Ερευνητικό Κέντρο
- Σύμβαση ως ερευνητής (και όχι διοικητική/τεχνική υποστήριξη)
- Ερευνητικό πρόγραμμα που επιδοτείται ολικά ή μερικά απο την Ε.Ε.
Έχετε δικαίωμα να απατήσετε την εν λόγω απαλλαγή από το ΦΠΑ
Περαιτέρω, εάν τελικά από τον προϊστάμενο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. αντιμετωπιστείτε ως ελεύθερος επαγγελματίας, για να τύχετε απαλλαγής από τον Ο.Α.Ε.Ε θα πρέπει να εμπίπτετε :
Α)είτε στο άρθρο 2 του Π.Δ. 186/1992 στο οποίο αναφέρεται ότι
Δεν θεωρούνται επιτηδευματίες:
α) ο αγρότης και η αγροτική εκμετάλλευση που ορίζονται από τα άρθρα 41 και 42 του ν.2859/2000 (ΦΕΚ 248 A΄), εφόσον δεν έχουν ενταχθεί για τη δραστηριότητά τους αυτή στο κανονικό καθεστώς του νόμου αυτού,
β) το φυσικό πρόσωπο πλην του ελεύθερου επαγγελματία που παρέχει υπηρεσίες περιστασιακά σε επιτηδευματία ή σε πρόσωπο της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού και το σύνολο των ετήσιων αμοιβών του δεν υπερβαίνει το όριο της παραγράφου 5 του άρθρου αυτού για αυτούς που παρέχουν υπηρεσίες, εφόσον δεν είναι επιτηδευματίας από άλλη αιτία,
Απαλλάσσονται από την υποχρέωση της τήρησης των βιβλίων του Κώδικα αυτού και της έκδοσης των αποδείξεων λιανικής πώλησης αγαθών και παροχής υπηρεσιών οι επιτηδευματίες φυσικά πρόσωπα, που πραγματοποίησαν κατά την προηγούμενη ετήσια διαχειριστική περίοδο ακαθάριστα έσοδα μέχρι δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ από την πώληση αγαθών ή μέχρι το αυτό ποσό από την πώληση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, εφόσον στην περίπτωση αυτή τα ακαθάριστα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών δεν υπερβαίνουν τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ, ή μέχρι τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ από την παροχή υπηρεσιών, καθώς και τα φυσικά πρόσωπα που εκμεταλλεύονται φορτηγά πλοία του Ν. 27/75 (ΦΕΚ Α' 77), των οποίων η συνολική χωρητικότητα δεν υπερβαίνει τους πεντακόσιους (500) κόρους.
Β) είτε σε κάποια από τις ακόλουθες περιπτώσεις, όπως έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της υπηρεσίας του Ο.Α.Ε.Ε.
Πρόσωπα Εξαιρούμενα από την Ασφάλιση
Από την υποχρεωτική ασφάλιση στον ΟΑΕΕ εξαιρούνται τα παρακάτω πρόσωπα:
α) Επαγγελματίες υπέρ των οποίων έχουν συσταθεί και λειτουργούν ίδιοι Ασφαλιστικοί Οργανισμοί Κύριας ασφάλισης, όπως: Υγειονομικών, Ναυτικών Πρακτόρων, Μηχανικών & Εργοληπτών Δημοσίων Έργων, Ιδιοκτητών Συντακτών & Υπαλλήλων Τύπου, κ.α..
Επισημαίνεται: Με τη διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 18 του Ν. 3863/10 (ΦΕΚ115 Α/15-7-10) «Νέο Ασφαλιστικό Σύστημα και συναφείς διατάξεις, ρυθμίσεις στις εργασιακές σχέσεις» ρυθμίζεται για όλη την επικράτεια το θέμα των ¨παλαιών¨ ασφαλισμένων του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ) (το οποίο αποτελείται από τα καταργηθέντα ταμεία ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ και Ταμείο Νομικών) οι οποίοι παράλληλα ασκούν και δραστηριότητα υπαγόμενη στον ΟΑΕΕ. Συγκεκριμένα, στην παραπάνω διάταξη αναφέρεται ότι όσοι ασφαλίστηκαν από οποιονδήποτε φορέα Κύριας Ασφάλισης πριν την 1/1/93 (¨παλαιοί¨ ασφαλισμένοι) και είναι σήμερα ασφαλισμένοι στον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης του ΕΤΑΑ, υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ εφόσον ασκούν δραστηριότητα που υπάγεται στην ασφάλιση του Οργανισμού και δεν είναι συναφής με την επαγγελματική ιδιότητα του μηχανικού.
Η ισχύς της διάταξης αυτής αρχίζει από τον επόμενο μήνα της δημοσίευσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και κάθε αντίθετη διάταξη καταργείται. Συνεπώς, οι προαναφερόμενοι υπάγονται από 1/8/10 στην υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ με δυνατότητα επιλογής μόνο του φορέα παροχών Κλάδου Υγείας. Κατ εξαίρεση εξακολουθούν να απαλλάσσονται από την υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ, βάσει του νέου νόμου (Ν. 3863/10), οι ¨παλαιοί¨ ασφαλισμένοι του πρώην ΤΣΜΕΔΕ των οποίων η υπακτέα στον ΟΑΕΕ δραστηριότητα είναι συναφής με την ιδιότητα του μηχανικού. Εάν δεν υπάρχει συνάφεια, η ασφάλιση στον ΟΑΕΕ καθίσταται υποχρεωτική.
Σύμφωνα με το αρ. πρωτ. Φ80000/οικ.21466/1211/16-9-10 έγγραφο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για λόγους ίσης μεταχείρησης θα εξαιρούνται από την ασφάλιση του ΟΑΕΕ εκτός από τους μηχανικούς και οι υγειονομικοί και νομικοί ("παλαιοί" ασφαλισμένοι), των οποίων η δραστηριότητα για την οποία προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον ΟΑΕΕ είναι συναφής με την ιδιότητα για την οποία υπάγονται στους αντίστοιχους τομείς του ΕΤΑΑ. Το εν λόγω θέμα θα ρυθμιστεί νομοθετικά.
Για όσους πρωτοασφαλίστηκαν σε οποιονδήποτε φορέα Κύριας Ασφάλισης μετά την 1/1/93 (¨νέοι¨ ασφαλισμένοι) και είναι ασφαλισμένοι του ΕΤΑΑ, εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις του Ν. 2084/92 περί δυνατότητας απαλλαγής τους από την ασφάλιση του ΟΑΕΕ.
β) Οι Αυτοτελώς απασχολούμενοι, που με ειδικές διατάξεις νόμων έχουν υπαχθεί στην υποχρεωτική ασφάλιση άλλων φορέων Κύριας Ασφάλισης.
γ) Οι αφανείς εταίροι επιχειρήσεων.
δ) Οι μέτοχοι Α.Ε. εισηγμένων στο χρηματιστήριο.
ε) Τα πρόσωπα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στις διατάξεις του άρθρου 25 του Ν.3846/2010.
Επισημαίνεται: Οι ασκούντες επαγγελματική, βιοτεχνική ή εμπορική δραστηριότητα σε προαιρετικές περιοχές (δηλαδή σε περιοχές κάτω των 2000 κατοίκων ή για τους Νομούς Αττικής, Θεσσαλονίκης, Εύβοιας, Βοιωτίας, Κορινθίας και Αχαΐας σε περιοχές κάτω των 1000 κατοίκων ή κάτω των 3100 κατοίκων για τα νησιά, όταν οι ενδιαφερόμενοι διαμένουν μόνιμα σε αυτά) είτε ως ατομική επιχείρηση είτε ως μέλη Ο.Ε. ή Ε.Ε., με την έναρξη της δραστηριότητας για μια 3ετία εξαιρούνται της ασφάλισης του ΟΑΕΕ υπαγόμενοι υποχρεωτικά στην ασφάλιση του ΟΓΑ. Μετά την παρέλευση της 3ετίας ελέγχονται για τον τόπο άσκησης της δραστηριότητάς τους και για τα εισοδήματά τους. Εάν δεν πληρούν τα κριτήρια συνεχίζουν να εξαιρούνται της ασφάλισης του ΟΑΕΕ και να υπάγονται στην ασφάλιση του ΟΓΑ. Ο τακτικός έλεγχος γίνεται κάθε τριετία. Ο ΟΑΕΕ έχει το δικαίωμα επανελέγχου των κριτηρίων οποτεδήποτε μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας από την άσκηση της δραστηριότητας (σχετ. εγκύκλιος 80/10).
στ) Οι απασχολούμενοι στην αγροτική οικονομία, ασφαλισμένοι του ΟΓΑ, που έχουν ενταχθεί στα επενδυτικά προγράμματα για την αγροτική ανάπτυξη (όπως αγροτουρισμός, αγροβιοτεχνία) στο πλαίσιο των Κανονισμών της Ε.Ε. και χρηματοδοτούνται για τον σκοπό αυτό, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ.8 του άρθρου 25 του Ν.3846/2010, όπως ισχύει. Μετά τη λήξη της ως άνω υποχρεωτικής παραμονής τους στα εν λόγω προγράμματα, η ασφαλιστική τους περίπτωση επανεξετάζεται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
ζ) Οι ιδιοκτήτες μέχρι και δέκα (10) ενοικιαζόμενων δωματίων ή οι ιδιοκτήτες επιπλωμένων διαμερισμάτων με σύνολο δωματίων μέχρι και δέκα (10) σε ολόκληρη την επικράτεια εξαιρούνται της ασφάλισης του ΟΑΕΕ και ασφαλίζονται υποχρεωτικά στον ΟΓΑ, εφόσον δεν εργάζονται, δεν απασχολούνται και δεν παίρνουν σύνταξη από οποιονδήποτε Ασφαλιστικό Οργανισμό κύριας Ασφάλισης ή το Δημόσιο. Εάν εργάζονται, απασχολούνται ή παίρνουν σύνταξη από οποιονδήποτε ασφαλιστικό Οργανισμό ή το Δημόσιο εξακολουθούν να ασφαλίζονται/συνταξιοδοτούνται από τον εκάστοτε φορέα στον οποίο υπάγονται και δεν ασφαλίζονται ούτε στον ΟΑΕΕ ούτε στον ΟΓΑ.
Η ομάδα της AST BOOKS.