Αριθ. πρωτ.: Φ80020/οικ. 19448/560 - 30/8/2011
ΘΕΜΑ: Γνωστοποίηση δημοσίευσης του ν. 3996/2011 και παροχή οδηγιών για την εφαρμογή του άρθρου 45 «Συνταξιοδότηση ειδικής κατηγορίας ασφαλισμένων του ΕΤΕΑΜ».
Σας γνωρίζουμε ότι στο ΦΕΚ 170/5.8.2011, τεύχος Α' δημοσιεύτηκε ο νόμος 3996/2011 «Αναμόρφωση του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας, ρυθμίσεις Θεμάτων Κοινωνικής Ασφάλισης και άλλες διατάξεις», στο άρθρο 45 του οποίου προβλέπεται η χορήγηση πλήρους επικουρικής σύνταξης στους ασφαλισμένους του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης Μισθωτών (ΕΤΕΑΜ) ηθοποιούς μελοδραματικού θεάτρου, μουσικούς πνευστών οργάνων και χορευτές κατά το χρόνο συνταξιοδότησής τους με πλήρη κύρια σύνταξη από το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ.
Ειδικότερα, ως προς την εφαρμογή των επιμέρους διατάξεων του άρθρου 45, σας γνωρίζουμε τα εξής:
Παράγραφος 1
α. Νομικό πλαίσιο
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του π.δ/τος 212/1984 (Α' 75), όπως αυτές έχουν τροποποιηθεί με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 27 του ν. 1902/1990 και της παρ. 12 του άρθρου 15 του ν.3232/2004, οι ασφαλισμένοι του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ ηθοποιοί μελοδραματικού θεάτρου, μουσικοί πνευστών οργάνων και χορευτές δικαιούνται πλήρους σύνταξης λόγω γήρατος με ειδικές προϋποθέσεις, δηλαδή εάν έχουν συμπληρώσει οι μεν ηθοποιοί και οι μουσικοί το 50° έτος της ηλικίας τους, οι δε χορευτές το 48° έτος και έχουν πραγματοποιήσει 4.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες τα 4/5 (3.600 η.α.) σε μια από τις ανωτέρω ειδικότητες και απ' αυτές τουλάχιστον 1.000 η.α. τα τελευταία δεκατρία (13) έτη πριν από τη συμπλήρωση των ανωτέρω ορίων ηλικίας. Για τη συνταξιοδότηση των ανωτέρω προσώπων καταβάλλεται στο I ΚΑ - ΕΤΑΜ πρόσθετη εισφορά 10% επί των ασφαλιστέων αποδοχών τους.
2. Με το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 8 του π.δ/τος 995/1980 (Α' 251), το οποίο αποτελεί το Καταστατικό του ΕΤΕΑΜ, προβλέπεται ότι, σε περίπτωση απονομής σύνταξης λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης σε ηλικία μικρότερη του 55ου έτους, η χορηγούμενη από το ΕΤΕΑΜ σύνταξη καταβάλλεται μειωμένη σε ποσοστό 1/200 της πλήρους συντάξεως για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι τη συμπλήρωση του 55ου έτους.
Κατ' εφαρμογή των διατάξεων αυτών, τα υπαγόμενα στις προαναφερόμενες ρυθμίσεις του π.δ/τος 212/1984 πρόσωπα (ηθοποιοί μελοδραματικού θεάτρου, μουσικοί πνευστών οργάνων και χορευτές) κατά τη συνταξιοδότησή τους με πλήρη σύνταξη από το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ στα ανωτέρω ειδικά όρια ηλικίας, συνταξιοδοτούνταν μέχρι σήμερα από το ΕΤΕΑΜ με μειωμένη επικουρική σύνταξη.
β. Θεσπιζόμενη ρύθμιση
1. Με την παράγραφο 1 του άρθρου 45 του ν. 3996/2011 προστίθεται πέμπτο εδάφιο στην παράγραφο 2 του άρθρου 8 του π.δ/τος 995/1980, το οποίο προβλέπει την καταβολή πλήρους σύνταξης από το ΕΤΕΑΜ στους εργαζόμενους με την ιδιότητα του ηθοποιού μελοδραματικού θεάτρου, του μουσικού πνευστών οργάνων και του χορευτού στα προβλεπόμενα στο π.δ/μα 212/1984 όρια ηλικίας, δηλαδή στο 50° έτος για τους ηθοποιούς και τους μουσικούς και στο 48° για τους χορευτές, εφόσον έχουν πραγματοποιήσει τον οριζόμενο στο άρθρο 5 του ν. 997/1979 χρόνο ασφάλισης, από τον οποίο τον απαιτούμενο από τις διατάξεις του π.δ/τος 212/1984, όπως αυτό ισχύει, χρόνο ασφάλισης με τις ιδιότητες αυτές.
Συγκεκριμένα, τα υπαγόμενα στην εν λόγω κατηγορία πρόσωπα δικαιούνται πλήρους σύνταξης γήρατος από το ΕΤΕΑΜ στα ανωτέρω ειδικά όρια ηλικίας (50° ή 48° έτος), εφόσον έχουν πραγματοποιήσει συνολικά 4.500 η.α. στο ΕΤΕΑΜ, από τις οποίες 3.600 η.α. σε μια από τις ανωτέρω ειδικότητες (ηθοποιού μελοδραματικού θεάτρου, μουσικού πνευστών οργάνων ή χορευτού) και απ' αυτές 1.000 το λιγότερο ημέρες ασφάλισης τα τελευταία δεκατρία (13) έτη πριν από τη συμπλήρωση των ανωτέρω ορίων ηλικίας, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 5 του ν. 997/1979 και στο π.δ/μα 212/1984, όπως αυτό έχει τροποποιηθεί με την παρ. 1 του άρθρου 27 του ν. 1902/1990 και την παρ. 12 του άρθρου 15 του ν.3232/2004.
2. Για τους ασφαλισμένους της ανωτέρω κατηγορίας καταβάλλεται στο ΕΤΕΑΜ πρόσθετη ειδική εισφορά 3%, η οποία βαρύνει κατά 1% τον ασφαλισμένο και κατά 2% τον εργοδότη.
Επ' αυτού σημειώνεται ότι, με την περίπτωση α' της παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 2556/1997 προβλέπεται ότι η οριζόμενη από την παρ. 2 του άρθρου 45 του ν. 2084/1992 πρόσθετη ειδική εισφορά βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων ύψους 2% έχει ισχύ και για τους ασφαλισμένους του ΕΤΕΑΜ που απασχολούνται σε επαγγελματικές κατηγορίες με ευνοϊκότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Ειδικά, όμως, για τους ασφαλισμένους που υπάγονται στις ρυθμίσεις του π.δ/τος 212/1984, με την περίπτωση β' της παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 2556/1997 είχε ορισθεί, ότι το θεσπιζόμενο επασφάλιστρο θα αρχίσει να καταβάλλεται μετά τη συμπλήρωση των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 8 του π.δ/τος 995/1980, προκειμένου να καταβάλλεται στα πρόσωπα αυτά πλήρης σύνταξη.
Παρόλα αυτά, επειδή τα όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότηση των ανωτέρω προσώπων δεν είναι υψηλά και η πρόσθετη εισφορά που καταβάλλουν για την κύρια ασφάλιση (10%) είναι μεγάλη, κρίθηκε σκόπιμο να ισχύσει η καθοριζόμενη από την παράγραφο 2 του άρθρου 45 του ν.2084/1992 (Α165) πρόσθετη ειδική εισφορά υπερβαρέων επαγγελμάτων 3%, με τον προβλεπόμενο επιμερισμό της σε 1% νια τον ασφαλισμένο και 2% για τον εργοδότη.
Παράγραφος 2
Με την παράγραφο 2 του άρθρου 45 παρέχεται η δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης από το ΕΤΕΑΜ στους ασφαλισμένους της ανωτέρω κατηγορίας, για τους οποίους δεν έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα το θεσπιζόμενο με την παράγραφο 1 επασφάλιστρο, με την προϋπόθεση της καταβολής από τον ασφαλισμένο της πρόσθετης ειδικής εισφοράς 3% για το σύνολο του χρόνου ασφάλισης που απαιτείται να έχει πραγματοποιηθεί με την ιδιότητα του ηθοποιού μελοδραματικού θεάτρου, μουσικού πνευστών οργάνων ή χορευτού - χορεύτριας, δηλαδή για 3.600 ημέρες ασφάλισης ή για όσες ημέρες εξ αυτών δεν έχει καταβληθεί.
Το ποσό της εισφοράς υπολογίζεται για κάθε μήνα επί των αποδοχών του ασφαλισμένου κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς και εξοφλείται ή εφάπαξ με έκπτωση 15%, ή σε μηνιαίες ισόποσες και άτοκες δόσεις, μέχρι εξήντα (60) το ανώτερο. Σε περίπτωση υποβολής της αίτησης εξαγοράς κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, το 1/3 του οφειλόμενου ποσού καταβάλλεται εφάπαξ και το υπόλοιπο εξοφλείται σε σαράντα (40) μηνιαίες ισόποσες άτοκες δόσεις, που παρακρατούνται από τη σύνταξη.
Στις περιπτώσεις ασφαλισμένων που θα επιλέξουν την τμηματική εξόφληση της οφειλής σε 60 δόσεις, εάν συνταξιοδοτηθούν πριν από την πλήρη εξόφληση των δόσεων αυτών, θα εξοφλήσουν το υπόλοιπο ποσό σε σαράντα (40) μηνιαίες ισόποσες δόσεις, παρακρατούμενες από τη σύνταξη. Σε περίπτωση, όμως, που κατά τη συνταξιοδότηση, συνυπολογιζομένων των ήδη καταβληθεισών δόσεων, δεν έχει εξοφληθεί το 1/3 του συνόλου της οφειλής, εξοφλείται το υπόλοιπο του 1/3 εφάπαξ και το υπόλοιπο του συνόλου της οφειλής θα εξοφληθεί πλέον σε 40 μηνιαίες ισόποσες δόσεις, που θα παρακρατούνται από τη σύνταξη.
Παράγραφος 3
Με την παράγραφο 3 ορίζεται ότι, οι διατάξεις της παραγράφου 1 σε συνδυασμό με την παρ. 2 του άρθρου 45, έχουν εφαρμογή και στις ήδη καταβαλλόμενες μειωμένες συντάξεις σε συνταξιούχους της ίδιας κατηγορίας, οι οποίες ανακαθορίζονται στο αντίστοιχο πλήρες ποσό αυτών, όπως διαμορφώνεται κατά την ημέρα υποβολής της σχετικής αίτησής τους, από την οποία αρχίζουν τα οικονομικά αποτελέσματα.
Για τον ανακαθορισμό της σύνταξης, οι συνταξιούχοι υποχρεούνται να καταβάλουν το σύνολο της καθοριζόμενης από την παράγραφο 1 πρόσθετης ειδικής εισφοράς ύψους 3%, που υπολογίζεται επί των αποδοχών με τις οποίες έχει υπολογισθεί η σύνταξη, όπως έχουν διαμορφωθεί κατά το χρόνο υποβολής της ανωτέρω αίτησης.
Το ποσό που προκύπτει εξοφλείται ή εφάπαξ με έκπτωση 15%, ή με την καταβολή του 1/3 αυτού εφάπαξ και του υπολοίπου σε σαράντα (40) μηνιαίες ισόποσες άτοκες δόσεις, παρακρατούμενες από την καταβαλλόμενη σύνταξη.
Παράγραφος 4
Με την παράγραφο 4 παρέχεται εξουσιοδότηση, έτσι ώστε με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ύστερα από γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΤΕΑΜ και γνωμοδότηση του Συμβουλίου Κοινωνικής Ασφάλισης, να καθοριστεί ο τρόπος προσδιορισμού των αποδοχών των ασφαλισμένων της ανωτέρω κατηγορίας για τον υπολογισμό της προβλεπόμενης πρόσθετης ειδικής εισφοράς, αν δεν παρέχουν την εργασία τους με τις συγκεκριμένες ειδικότητες ως μισθωτοί, ή δεν έχουν αποδοχές κατά την υποβολή της αίτησης για συνταξιοδότηση, λόγω διακοπής της εργασίας τους.
Επειδή το περιεχόμενο της υπουργικής απόφασης που θα πρέπει να εκδοθεί είναι απαραίτητο για τη συνολική εφαρμογή της ρύθμισης, παρακαλούμε για την άμεση υποβολή της απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΤΕΑΜ για τον προσδιορισμό των αποδοχών των συγκεκριμένων ασφαλισμένων, προς υπολογισμό της πρόσθετης ειδικής εισφοράς, προκειμένου να εκδοθεί η προβλεπόμενη από την παρ. 4 υπουργική απόφαση.
Παρακαλούμε, τέλος, για την ορθή εφαρμογή των κοινοποιούμενων διατάξεων και την ενημέρωση των ασφαλισμένων και των εργοδοτών - επιχειρήσεων, τους οποίους αφορούν.
Ο Υπουργός
Γεώργιος Κουτρουμάνης