Ερώτηση

193ΑΑ    ΘΕΛΩ ΝΑ ΞΕΚΑΘΑΡΙΣΩ ΤΗΝ ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΛΗΠΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΛΗΨΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. ΑΝ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΜΟΥ ΔΩΣΕΤΕ ΚΑΠΟΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΥΤΑ ΔΗΛΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ (ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΙΝΑΚΕΣ ΕΚΡΟΩΝ - ΕΙΣΡΟΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥΣ). Η ΠΡΑΞΗ ΛΗΠΤΗ ΑΦΟΡΑ ΜΟΝΟ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ ΕΦΟΣΟΝ Η ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΛΗΨΗ ΟΠΩΣ ΛΕΕΙ ΚΑΙ Η ΙΔΙΑ Η ΛΕΞΗ ΑΦΟΡΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ ΕΝΤΟΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ. ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΟ ΑΥΤΟ; ΕΠΙΣΗΣ Η ΠΡΑΞΗ ΛΗΠΤΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΜΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΟ ΦΟΡΟ ΑΠΟ ΤΡΙΤΗ ΧΩΡΑ ΝΑ ΧΡΕΩΠΙΣΤΩΣΕΙ ΦΠΑ (ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΛΗΨΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ) ΟΤΑΝ Ο ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΟΡΙΣΕΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟ. ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΟ ΑΥΤΟ; ΕΧΩ ΠΑΡΕΙ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΣΑΣ ΒΙΒΛΙΑ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΣΑ ΝΑ ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΩ ΤΗΝ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΔΥΟ. ΘΑ ΧΑΡΩ ΠΟΛΥ ΝΑ ΜΟΥ ΔΩΣΕΤΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΘΕΜΑ. ΕΠΙΣΗ ΚΑΙ ΟΤΙ ΑΛΛΟ ΝΟΜΙΣΕΤΕ ΟΤΙ ΘΑ ΜΕ ΒΟΗΘΗΣΕΙ ΝΑ ΜΟΥ ΤΟ ΠΕΙΤΕ. ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΑΠΟΙΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΟΙΤΑΞΩ ΚΛΠ. ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΙΚΩΣ.

 

 Απάντηση

Ο όρος “πράξη λήπτη” χρησιμοποιείται για τον χαρακτηρισμό των φορολογητέων πράξεων λήψης αγαθών ή υπηρεσιών όταν ο τόπος φορολογίας είναι το κράτος μέλος του λήπτη και υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο λήπτης· όσον αφορά το εσωτερικό της χώρας μας όταν ο τόπος φορολόγησης είναι η Ελλάδα (δηλαδή ο προς απόδοση φόρος οφείλεται στην Ελλάδα) και υπόχρεος για την απόδοσή του φόρου είναι ο λήπτης της υπηρεσίας ή του αγαθού.

 

Για να γίνουν κατανοητά τα ανωτέρω, και βασικά πως σχετίζονται οι πράξεις λήπτη με την ενδοκοινοτική λήψη υπηρεσιών (που είναι το θέμα της ερώτησης σας ), ας δούμε με μικρά παραδείγματα ποιες περιπτώσεις λήψης υπηρεσιών υπάρχουν για μία ελληνική εταιρεία (έστω η ΑΒΓ ΑΕ) υποκείμενη στο φόρο.

 

Πρώτα όμως θα σας υπενθυμίζουμε ότι σύμφωνα με τον γενικό κανόνα που ισχύει για τον τόπο φορολόγησης των παρεχόμενων υπηρεσιών όπως ορίζεται στο άρθρο 14 παρ. 2 ν. 2859/2000:

“α) Ο τόπος παροχής υπηρεσιών προς υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο, που ενεργεί με την ιδιότητα αυτή, είναι ο τόπος όπου το εν λόγω πρόσωπο έχει την έδρα της οικονομικής του δραστηριότητας. Ωστόσο, εάν οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται σε μόνιμη εγκατάσταση του υποκείμενου στον φόρο προσώπου που βρίσκεται σε τόπο διαφορετικό από τον τόπο όπου έχει την έδρα της οικονομικής του δραστηριότητας, ως τόπος παροχής των υπηρεσιών αυτών θεωρείται ο τόπος όπου βρίσκεται η μόνιμη εγκατάστασή του. Ελλείψει τέτοιας έδρας ή μόνιμης εγκατάστασης, ως τόπος παροχής υπηρεσιών θεωρείται ο τόπος της μόνιμης κατοικίας ή της συνήθους διαμονής του υποκείμενου στον φόρο στον οποίο παρέχονται οι υπηρεσίες”.

Αντιθέτως, “β) Ο τόπος παροχής υπηρεσιών προς μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο είναι ο τόπος της έδρας της οικονομικής δραστηριότητας του παρέχοντος τις υπηρεσίες. Ωστόσο, εάν οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται από μόνιμη εγκατάσταση του παρέχοντος που βρίσκεται σε τόπο διαφορετικό από τον τόπο της έδρας της οικονομικής του δραστηριότητας, ως τόπος παροχής των υπηρεσιών αυτών θεωρείται ο τόπος όπου βρίσκεται η μόνιμη αυτή εγκατάσταση. Ελλείψει τέτοιας έδρας ή μόνιμης εγκατάστασης, ως τόπος παροχής υπηρεσιών θεωρείται ο τόπος της μόνιμης κατοικίας ή της συνήθους διαμονής του παρέχοντος”.

Στις επόμενες παραγράφους του άρθρου 14 απαριθμούνται οι εξαιρέσεις από τους ανωτέρω γενικούς κανόνες, με τις οποίες δεν θα ασχοληθούμε στην απάντησή μας.

 

Παραδείγματα

α) Η ελληνική επιχείρηση ΑΒΓ ΑΕ λαμβάνει υπηρεσίες από άλλη ελληνική επιχείρηση (έστω την ΧΨΩ ΕΠΕ)

 

Στην περίπτωση αυτή (η πιο συνήθης) το τιμολόγιο παροχής της ΧΨΩ περιλαμβάνει ΦΠΑ τον οποίο θα πληρώσει με την εξόφληση του τιμολογίου η λήπτρια εταιρεία ΑΒΓ. Ο ΦΠΑ θα εισπραχθεί από την παρέχουσα την υπηρεσία εταιρεία ΧΨΩ και θα αποδοθεί από αυτήν κατά τα γνωστά με την επόμενη περιοδική δήλωση που θα υποβάλει.

Εν προκειμένω ο τόπος φορολόγησης είναι η Ελλάδα (η χώρα όπου ο λήπτης των υπηρεσιών ΑΒΓ έχει την έδρα της οικονομικής του δραστηριότητας), αλλά υπόχρεος για την απόδοση του φόρου είναι ο παρέχον την υπηρεσία (ΧΨΩ) και όχι ο λήπτης.

Συνεπώς δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις  ώστε η συναλλαγή να θεωρηθεί από την πλευρά της ΑΒΓ ως «πράξη λήπτη».

 

β) Λήψη υπηρεσίας από άλλη επιχείρηση της Ε.Ε. (έστω την XYZ SA)

 

Εδώ πρόκειται για ενδοκοινοτική συναλλαγή. Η αλλοδαπή εταιρεία δεν θα υπολογίσει ΦΠΑ στο τιμολόγιο Π.Υ. που θα εκδώσει (υποθέτουμε ότι οι συναλλασσόμενες είναι στο σύστημα VIES) κατ’ εφαρμογή του μεταβατικού καθεστώτος ΦΠΑ (εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να είναι σε ισχύ παρότι προβλεπόταν ο τερματισμός του την 31.12.1996).

Υποχρέωση καταβολής φόρου ωστόσο εξακολουθεί να υπάρχει. Σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ 2. περ. α΄ που προαναφέραμε ο τόπος φορολόγησης είναι η Ελλάδα (η χώρα όπου ο λήπτης των υπηρεσιών ΑΒΓ έχει την έδρα της οικονομικής του δραστηριότητας) ενώ σύμφωνα με το άρθρο 35 υπόχρεος για την απόδοση του φόρου είναι ο λήπτης της υπηρεσίας δηλαδή η ελληνική ΑΒΓ ΑΕ (δείτε σχετικά ΠΟΛ.1282/23.12.1992). Συνεπώς για την ΑΒΓ η ανωτέρω συναλλαγή αποτελεί «πράξη λήπτη».

Ο φόρος προστιθέμενης αξίας που οφείλεται από το λήπτη αγαθών ή υπηρεσιών, σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης γ της παραγράφου 1 του άρθρου 28, καταβάλλεται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. με τις προσωρινές δηλώσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις της περίπτωσης α της παραγράφου 1 και της παραγράφου 6 του άρθρου 31. (ΠΟΛ.1005/8.1.1993 - Τρόπος καταβολής του φόρου προστιθέμενης αξίας στο δημόσιο από το λήπτη των αγαθών και υπηρεσιών).

Φυσικά όπως και εσείς αναφέρετε δεν θα καταβληθεί ουσιαστικά ο φόρος που αναλογεί αλλά θα οφείλεται μέχρι το χρόνο υποβολής της προσωρινής δήλωσης της οικείας φορολογικής περιόδου από την ΑΒΓ, οπότε θα συμψηφιστεί ως φόρος εισροών με ισόποσο ποσό φόρου που θα οφείλεται για την ίδια πράξη στην ίδια φορολογική περίοδο. Θα γίνει δηλαδή απλά λογιστική και μόνο τακτοποίηση του φόρου που αναλογεί χωρίς στην ουσία να καταβληθεί ο φόρος αυτός. Κατά συνέπεια, με την έκδοση του σχετικού τιμολογίου από την αλλοδαπή εταιρεία του άλλου κράτους–μέλους, η ΑΒΓ θα πιστώσει το λογαριασμό του φόρου προστιθέμενης αξίας και ταυτόχρονα με την πίστωση θα γίνει και ισόποση χρέωση του λογαριασμού ΦΠΑ.

* Εξυπακούεται βέβαια ότι δεν χρεώνεται ο λογαριασμός ΦΠΑ με το φόρο αυτό όταν δεν παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης του φόρου ή κατά το μέρος που δεν παρέχεται τέτοιο δικαίωμα. Στις περιπτώσεις αυτές ο φόρος θα καταβάλλεται με την υποβολή της σχετικής δήλωσης.

(σχετ. ΠΟΛ.1282/23.12.1992 - Κοινοποίηση διατάξεων Ν.2093/1992, σχετικά με τον ΦΠΑ)

 

Η ελληνική επιχείρηση στην περιοδική δήλωση ΦΠΑ θα συμπληρώσει τους κωδικούς 303 -333  (έστω ότι για τη συγκεκριμένη υπηρεσία ο συντελεστής στην Ελλάδα είναι 23%) και θα συμπληρωθεί το ίδιο ποσό και στους κωδικούς 353-373, για να ισοσκελιστεί ο ΦΠΑ της παρεχόμενης υπηρεσίας. Θα συμπληρώσει επίσης τον κωδικό 344*.

Τέλος η ελληνική επιχείρηση θα περιλάβει την συναλλαγή στον ανακεφαλαιωτικό πίνακα που θα υποβάλει.

 

γ) Λήψη υπηρεσίας από άλλη επιχείρηση εκτός Ε.Ε. (έστω την KLN LTD)

 

Η αλλοδαπή εταιρεία δεν υπόκειται στις διατάξεις περί ΦΠΑ καθότι ο συγκεκριμένος φόρος είναι κοινοτικός. Το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών που θα εκδώσει θα είναι άνευ ΦΠΑ.

Σύμφωνα με το άρθρο 14 2. περ. α΄,  ο τόπος φορολόγησης είναι η Ελλάδα (η χώρα όπου ο λήπτης των υπηρεσιών ΑΒΓ έχει την έδρα της οικονομικής του δραστηριότητας) ενώ σύμφωνα με το άρθρο 35 υπόχρεος για την απόδοση του φόρου είναι ο λήπτης της υπηρεσίας δηλαδή η ελληνική ΑΒΓ ΑΕ. Συνεπώς για την ΑΒΓ η ανωτέρω συναλλαγή αποτελεί «πράξη λήπτη».

Έτσι η Ελληνική επιχείρησή θα πρέπει να ενεργήσει ως λήπτης της υπηρεσίας όπως ακριβώς στην προηγούμενη περίπτωση β΄ (όπου ο παρέχων την υπηρεσία είναι επιχείρηση κράτους – μέλους της Ε.Ε).

Στην περιοδική δήλωση ΦΠΑ θα συμπληρώσει τους κωδικούς 303 -333  (έστω ότι για τη συγκεκριμένη υπηρεσία ο συντελεστής στην Ελλάδα είναι 23%) και θα συμπληρωθεί το ίδιο ποσό και στους κωδικούς 353-373, για να ισοσκελιστεί ο ΦΠΑ της παρεχόμενης υπηρεσίας.  Θα συμπληρώσει επίσης τον κωδικό 343*.

 

* Mε την ΠΟΛ.: 1120/06.08.2010, δίνονται οδηγίες για τη συμπλήρωση της περιοδικής δήλωσης του ΦΠΑ:

στον κωδικό 344 αναγράφονται οι ενδοκοινοτικές λήψεις υπηρεσιών του άρθρου 14 παρ.2α του Κώδικα Φ.Π.Α. (δηλαδή οι λήψεις υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στους Ανακεφαλαιωτικούς Πίνακες).

στον κωδικό 343 αναγράφονται οι πράξεις λήπτη αγαθών, όπως ανακυκλώσιμα και οι άλλες λήψεις υπηρεσιών εκτός αυτών του κωδικού 344.

 

Στο βιβλίο μας «Πρακτικό βοήθημα του ΦΠΑ 2012» θα βρείτε αναφορές σχετικά με όλα τα παραπάνω στις εξής παραγράφους:

  • 2.29 Παροχή υπηρεσιών διαφήμισης σε τρίτη Χώρα
  • 3.97 Πράξη λήπτη τρίτων χωρών
  • 3.128 Πράξεις λήπτη-υποβολή ανακεφαλαιωτικού πίνακα (από 1/1/10)

 

Ευελπιστώντας ότι όσα αναφέραμε ήταν αρκετά σαφή και σας βοήθησαν στην διάκριση και των εννοιών “πράξη λήπτη” και “ενδοκοινοτική λήψη υπηρεσιών”,  θα πρέπει να αναφέρουμε και το “ειδικό καθεστώς καταβολής του φόρου από τον λήπτη αγαθών και υπηρεσιών” του άρθρου 39α του Κωδικά ΦΠΑ σύμφωνα με το οποίο:

 

“1. Οι υποκείμενοι στο φόρο που πραγματοποιούν σε άλλους υποκείμενους παραδόσεις ανακυκλώσιμων απορριμμάτων, όπως αυτά καθορίζονται στην παράγραφο 2 του άρθρου αυτού, θεωρείται ότι διενεργούν πράξεις απαλλασσόμενες με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών τους και κατά συνέπεια δεν επιβαρύνουν με Φ.Π.Α. το φορολογικό στοιχείο που εκδίδουν.
Υποχρεούνται όμως να αναγράφουν στο στοιχείο αυτό την ένδειξη «Άρθρο 39α, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο αγοραστής των αγαθών».

2. Ως παραδόσεις ανακυκλώσιμων απορριμμάτων, για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου, θεωρούνται οι κατωτέρω παραδόσεις εφόσον προορίζονται για ανακύκλωση:α) παραδόσεις απορριμμάτων σιδηρούχων και μη σιδηρούχων μετάλλων, αποκομμάτων και άλλων χρησιμοποιημένων υλικών, β) παραδόσεις ημικατεργασμένων προϊόντων από σιδηρούχα και μη σιδηρούχα μέταλλα, γ) παραδόσεις υπολειμμάτων και λοιπών ανακυκλώσιμων υλικών αποτελούμενων από σιδηρούχα και μη σιδηρούχα μέταλλα, κράματα, σκουριές, φολίδες ή τέφρα και βιομηχανικών υπολειμμάτων που περιέχουν μέταλλα ή κράματα μετάλλων, δ) παραδόσεις ξεσμάτων και αποκομμάτων, απορριμμάτων και χρησιμοποιούμενων ανακυκλώσιμων υλικών αποτελούμενων από υαλοθραύσματα, γυαλί, χαρτί, χαρτόνι, ράκη, οστά, δέρμα φυσικό ή τεχνητό, διφθέρες, ακατέργαστα δέρματα και δορές, τένοντες και νεύρα, σπάγκους, σχοινιά και παλαμάρια, καλώδια, καουτσούκ και πλαστικές ύλες, ε) παραδόσεις αποκομμάτων και απορριμμάτων που προκύπτουν από την επεξεργασία πρώτων υλών, στ) παραδόσεις των υλικών που αναφέρονται στις περιπτώσεις α΄ έως και ε΄ μετά από καθαρισμό, στίλβωση, διαλογή, κοπή, τεμαχισμό και συμπίεση.

3. Αν μεταβιβαστούν σε άλλο υποκείμενο στο φόρο εγκατεστημένο στο εσωτερικό της χώρας δικαιώματα εκπομπής αερίων θερμοκηπίου, σύμφωνα με τις διατάξεις της Οδηγίας 2003/87/ΕΚ (L 275/25.10.2003) «σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της Οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου», ο φόρος καταβάλλεται από τον λήπτη. Ο παρέχων τις υπηρεσίες αυτές έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών σχετικά με τις εν λόγω πράξεις, δεν χρεώνει φόρο στα εκδιδόμενα φορολογικά στοιχεία και υποχρεούται να αναγράφει σε αυτά «Άρθρο 39α, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο λήπτης των υπηρεσιών.”

Η ομάδα της AST BOOKS.