..
Αρ. Πρωτ.: ΔΕΥΚΥ Δ 5011604ΕΞ 26.5.2015
Παροχή πληροφοριών σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση από πλευράς ΦΠΑ αρχαιολογικών αντικειμένων.
ΦΕΣ: Το αριθ. πρωτ. ΥΠΟΠΑΙΘ/ΓΔΑΠΚ/ΔΔΕΑΜΤΠΠΑ/ΤΤΠΠΑ/55954/31935/1898/ 496/ 05-03-2015 έγγραφό σας.
Σε συνέχεια του ανωτέρω σχετικού εγγράφου σας, αναφορικά με την φορολογική μεταχείριση από πλευράς ΦΠΑ αρχαιολογικών αντικειμένων και τις δυσχέρειες που παρατηρούνται κατά την διεκπεραίωση της σχετικής διαδικασίας, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1. Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων , , , , του ν. 2859/00 προκύπτει ότι η εισαγωγή αγαθών από τρίτες προς Ε.Ε. χώρες αποτελεί φορολογητέα πράξη η οποία φορολογείται αντικειμενικά, ανεξάρτητα από τον επαχθή ή μη χαρακτήρα της αλλά και το πρόσωπο (ιδιώτη, επιχείρηση, δημόσιο) που πραγματοποιεί την εισαγωγή αυτή. Επιπλέον για την βεβαίωση και είσπραξη ή απαλλαγή του ΦΠΑ τηρούνται οι προβλεπόμενες από τις διατάξεις της Ενωσιακής και Εθνικής Τελωνειακής Νομοθεσίας, διαδικασίες.
2. Από τις διατάξεις του άρθρου του ν.2859/00 αλλά και του ν. 1684/87 με τις οποίες καθορίζονται οι απαλλαγές από ΦΠΑ κατά την εισαγωγή αγαθών δεν προβλέπεται απαλλαγή από ΦΠΑ για την εισαγωγή αρχαιολογικών πολιτιστικών αγαθών από το ελληνικό δημόσιο.
Αντίθετα σύμφωνα με το ) του ν. 1684/87 απαλλάσσεται από το φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) η εισαγωγή αντικειμένων, συλλογών και αντικειμένων τέχνης, εκπαιδευτικού, επιστημονικού ή πολιτιστικού χαρακτήρα, που δεν προορίζονται προς πώληση, εφόσον εισάγονται από μουσεία, αίθουσες εκθέσεων και λοιπά ιδρύματα που έχουν εγκριθεί για να παραλαμβάνουν τα αντικείμενα αυτά με απαλλαγή όταν τα αντικείμενα αυτά προσφέρονται δωρεάν ή αγοράζονται από άτομα που δεν υπόκειται στον φόρο.
Οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου αυτού και για τα δικαιούχα απαλλαγής πρόσωπα έχουν δοθεί με την Α3668/310/16-06/2004 ΔΥΟΟ.
3. Συνεπώς από τα ανωτέρω προκύπτει ότι σε κάθε περίπτωση που εισάγονται αντικείμενα πολιτιστικού χαρακτήρα τα οποία επαναπατρίζονται στη χώρα μας πρέπει να τηρούνται οι προβλεπόμενες διατυπώσεις και να υποβάλλονται τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Ειδικότερα προκειμένου να παρέχεται η δυνατότητα απαλλαγής από ΦΠΑ για επαναπατρισθέντα αρχαιολογικά αντικείμενα που πρόκειται να εισαχθούν και να παραμείνουν σε μουσεία, απαιτείται η τήρηση των προβλεπόμενων διατυπώσεων από τα δικαιούχα ατέλειας πρόσωπα (μουσεία κλπ) δηλαδή η υποβολή τελωνειακού παραστατικού και των προβλεπομένων δικαιολογητικών μεταξύ των οποίων και η έγκριση του αρμοδίου Υπουργείου για την παραλαβή των αντικειμένων αυτών.
4. Κατόπιν των ανωτέρω παρακαλείσθε για την έγκαιρη γνωστοποίηση της επικείμενης εισαγωγής στην αρμόδια Τελωνειακή αρχή και την υποβολή σε αυτή των αναγκαίων δικαιολογητικών ώστε να ολοκληρώνεται έγκαιρα και αποτελεσματικά η διαδικασία παραλαβής των εν λόγω αντικειμένων από τα καθορισμένα μουσεία , αίθουσες εκθέσεων και λοιπά ιδρύματα.
5. Οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές στις οποίες κοινοποιείται το παρόν παρακαλούνται να παρέχουν κάθε δυνατή συνδρομή και διευκόλυνση για την έγκαιρη και ασφαλή ολοκλήρωση της διαδικασίας τελωνισμού των επαναπατρισθέντων αρχαιολογικών πολιτιστικών αγαθών, καθόσον αποτελεί αποστολή ύψιστης εθνικής και πολιτιστικής σημασίας.
Τέλος σας γνωρίζουμε ότι για τα προερχόμενα από άλλο ΚΜ πολιτιστικά αγαθά δεν υφίσταται ζήτημα βεβαίωσης και είσπραξης ή απαλλαγής ΦΠΑ από την Τελωνειακή Aρχή καθόσον εκφεύγει των αρμοδιοτήτων της.
Άρθρο 2 Αντικείμενο του φόρου
1. Αντικείμενο του φόρου είναι:
α) η παράδοση αγαθών και η παροχή υπηρεσιών, εφόσον πραγματοποιούνται από επαχθή αιτία στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο στο φόρο που ενεργεί με αυτή την ιδιότητα,
β) η εισαγωγή αγαθών στο εσωτερικό της χώρας,
γ) η ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών που πραγματοποιείται από επαχθή αιτία στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο στο φόρο, ο οποίος ενεργεί με αυτή την ιδιότητα ή από μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, όταν ο πωλητής είναι υποκείμενος στο φόρο εγκαταστημένος σε άλλο κράτος μέλος, ενεργεί με αυτή την ιδιότητα και δεν απαλλάσσεται από το φόρο λόγω ύψους πραγματοποιηθέντος ετήσιου κύκλου εργασιών, σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας του, ούτε υπάγεται στις διατάξεις των παραγράφων 2, 3 και 5 του άρθρου 13
Ειδικά, η ενδοκοινοτική απόκτηση καινούργιων μεταφορικών μέσων υπάγεται στο φόρο, ανεξάρτητα από την ιδιότητα του εγκαταστημένου στο εσωτερικό της χώρας προσώπου,
δ) η ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών, τα οποία υπάγονται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, που πραγματοποιείται από υποκείμενο στο φόρο ή από μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, εφόσον τα πρόσωπα αυτά εμπίπτουν στις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 11. 2. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου θεωρούνται:
α) ως "εσωτερικό της χώρας" η ελληνική επικράτεια, εκτός της περιοχής του Αγίου Όρους,
β) ως "έδαφος της Κοινότητας" και ως "τρίτο έδαφος", όπως αυτά καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ του παρόντος.
Άρθρο 3 Υποκείμενοι στο φόρο
1. Στο φόρο υπόκειται:
α) κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ημεδαπό ή αλλοδαπό ή ένωση προσώπων, εφόσον ασκεί κατά τρόπο ανεξάρτητο οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης, τον επιδιωκόμενο σκοπό ή το αποτέλεσμα της δραστηριότητας αυτής,
β) κάθε πρόσωπο, το οποίο πραγματοποιεί περιστασιακά παράδοση ενός καινούργιου μεταφορικού μέσου, το οποίο αποστέλλεται ή μεταφέρεται προς άλλο κράτος μέλος.
Δε θεωρείται ότι ασκούν οικονομική δραστηριότητα κατά τρόπο ανεξάρτητο οι μισθωτοί και λοιπά φυσικά πρόσωπα, τα οποία συνδέονται με τον εργοδότη τους με σύμβαση εργασίας ή με οποιαδήποτε άλλη νομική σχέση που δημιουργεί δεσμούς εξάρτησης, όσον αφορά τους όρους εργασίας ή την αμοιβή και συνεπάγεται την ευθύνη του εργοδότη.
γ) κάθε πρόσωπο, το οποίο πραγματοποιεί ευκαιριακά πράξεις του άρθρου 6, εφόσον με δήλωσή του ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α.
δ) η κοινοπραξία που κατασκευάζει ακίνητο με το σύστημα της αντιπαροχής, καθώς και η κοινωνία που κατασκευάζει ακίνητο σε οικόπεδο ή αγροτεμάχιο που ανήκει στα μέλη της, για τις παραδόσεις και αυτοπαραδόσεις που διενεργούνται από τα μέλη τους, σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7
2. Το ελληνικό Δημόσιο, οι δήμοι, οι κοινότητες και τα άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου δε θεωρούνται υποκείμενοι στο φόρο για τις πράξεις παράδοσης αγαθών και παροχής υπηρεσιών που ενεργούν κατά την εκπλήρωση της αποστολής τους, ακόμη και αν εισπράττουν τέλη, δικαιώματα ή εισφορές.Εν τούτοις τα πρόσωπα αυτά θεωρούνται ως υποκείμενοι στο φόρο κατά το μέτρο που η μη υπαγωγή στο φόρο των δραστηριοτήτων τους οδηγεί σε στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού.
Τα πρόσωπα αυτά έχουν οπωσδήποτε την ιδιότητα του υποκειμένου στο φόρο, εφόσον ασκούν τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι του παρόντος νόμου, εκτός αν αυτές είναι ασήμαντες.
3. Η αληθής έννοια της παραγράφου 2 είναι ότι, τα πρόσωπα που αναφέρονται στις διατάξεις της παραγράφου αυτής, εξαιρούνται μόνο για τις πράξεις που ενεργούν ως δημόσια εξουσία.
Άρθρο 10 Εισαγωγή αγαθών
1. Ως εισαγωγή αγαθών, κατά την έννοια του άρθρου 2, θεωρείται:
α) Η είσοδος στο εσωτερικό της χώρας αγαθών που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 9 και 10 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας ή προκειμένου για αγαθά υπαγόμενα στη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, που δεν βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία,
β) Η είσοδος στο εσωτερικό της χώρας αγαθών προερχόμενων από τρίτες χώρες, εκτός από αυτά που αναφέρονται στην περίπτωση α΄.
2. H εισαγωγή αγαθών πραγματοποιείται στην Ελλάδα, εφόσον τα αγαθά βρίσκονται στο εσωτερικό της χώρας κατά το χρόνο της εισόδου των στο εσωτερικό της Κοινότητας.
3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2, αν τα αγαθά που εμπίπτουν στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 1 έχουν υπαχθεί από τη στιγμή της εισόδου των στο εσωτερικό της Κοινότητας σε ένα από τα καθεστώτα, που αναφέρονται στα εδάφια αα΄ και ββ΄ της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 25, σε καθεστώς προσωρινής εισαγωγής με πλήρη απαλλαγή από εισαγωγικούς δασμούς ή σε καθεστώς εξωτερικής διαμετακόμισης, η εισαγωγή των αγαθών αυτών πραγματοποιείται στην Ελλάδα, εφόσον τα αγαθά αυτά εξέρχονται από τα καθεστώτα αυτά στο εσωτερικό της χώρας.
Eπίσης, αν αγαθά που εμπίπτουν στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 1 έχουν τεθεί από το χρόνο της εισόδου τους στο εσωτερικό της Κοινότητας στα καθεστώτα προσωρινής εισαγωγής ή εσωτερικής κοινοτικής διαμετακόμισης, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 61, η εισαγωγή των αγαθών αυτών πραγματοποιείται στην Ελλάδα, εφόσον τα αγαθά εξέρχονται από τα καθεστώτα αυτά στο εσωτερικό της χώρας.
Άρθρο 17 Χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης στην εισαγωγή αγαθών
1. Η φορολογική υποχρέωση γεννάται και ο φόρος γίνεται απαιτητός από το Δημόσιο, κατά το χρόνο που πραγματοποιείται η εισαγωγή των αγαθών, σύμφωνα με το άρθρο 10 του παρόντος.
Όταν αγαθά τίθενται από τη στιγμή της εισαγωγής τους, σε ένα από τα καθεστώτα, που προβλέπονται στα εδάφια αα΄και ββ΄της περίπτωσης β΄της παραγράφου 1 του άρθρου 25, σε καθεστώς προσωρινής εισαγωγής με πλήρη απαλλαγή από εισαγωγικούς δασμούς, σε καθεστώς εξωτερικής διαμετακόμισης ή σε ένα από τα καθεστώτα που προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 61, η φορολογική υποχρέωση γεννάται και ο φόρος γίνεται απαιτητός κατά το χρόνο κατά τον οποίο τα αγαθά εξέρχονται από τα καθεστώτα αυτά στο εσωτερικό της χώρας.
2. Όταν τα εισαγόμενα αγαθά υπόκεινται σε δασμούς, γεωργικές εισφορές ή φόρους ισοδυνάμου αποτελέσματος, που έχουν θεσπισθεί στα πλαίσια κοινής πολιτικής, η φορολογική υποχρέωση γεννάται και ο φόρος γίνεται απαιτητός κατά το χρόνο που η φορολογική υποχρέωση γεννάται και γίνονται απαιτητές από το Δημόσιο οι παραπάνω επιβαρύνσεις.
3. Για σκάφη αναψυχής, τα οποία βρίσκονταν σε καθεστώς προσωρινής εισαγωγής στο εσωτερικό της χώρας κατά την 31.12.1992 βάσει δελτίων κίνησης που έχουν χορηγήσει οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές και ανήκουν σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που έχουν σε άλλο κράτος μέλος την έδρα της οικονομικής τους δραστηριότητας ή τη μόνιμη εγκατάστασή τους, την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή τους, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τη λήξη του καθεστώτος στο οποίο είχαν υπαχθεί.
Οι διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου δεν εφαρμόζονται, εφόσον αποδεικνύεται ότι:
α) τα σκάφη αυτά εξάγονται,
β) καταβλήθηκε ο φόρος κατά την εισαγωγή των σκαφών αυτών στο εσωτερικό της χώρας,
γ) καταβλήθηκε ο φόρος στο κράτος-μέλος που πραγματοποιήθηκε η αγορά τους, χωρίς να τύχουν απαλλαγής ή επιστροφής του φόρου αυτού λόγω εξαγωγής,
δ) έχουν νηολογηθεί ή, έχουν χρησιμοποιηθεί αποδεδειγμένα, για πρώτη φορά, πριν από την 1.1.1985 και
ε) η τρέχουσα αξία τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 4.400 ευρώ.
4. Όταν τα εισαγόμενα αγαθά δεν υπόκεινται σε καμία επιβάρυνση της παραγράφου 2, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά την είσοδο των αγαθών στο τελωνειακό έδαφος και ο φόρος γίνεται απαιτητός κατά το χρόνο που λαμβάνεται υπόψη για την επιβολή των δασμών, σύμφωνα με τις διατάξεις της τελωνειακής νομοθεσίας.
Άρθρο 60
1. Κατά την εισαγωγή αγαθών από το εξωτερικό, ο φόρος του παρόντος νόμου βεβαιώνεται και εισπράττεται σύμφωνα με τις διατάξεις της τελωνειακής, δασμολογικής και συναφούς νομοθεσίας για τη βεβαίωση και είσπραξη των εισαγωγικών δασμών και λοιπών φόρων.
Οι πιο πάνω διατάξεις εφαρμόζονται και για τη διοικητική επίλυση των διαφορών, που προκύπτουν κατά την εισαγωγή αγαθών.
2. Κάθε παράβαση των διατάξεων του παρόντος άρθρου χαρακτηρίζεται ως τελωνειακή παράβαση και διώκεται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις του Τελωνειακού Κώδικα.
Άρθρο 23 Απαλλαγές στην εισαγωγή αγαθών
1. Απαλλάσσονται από το φόρο: α) η επανεισαγωγή αγαθών από το πρόσωπο που τα εξήγαγε και στην ίδια κατάσταση στην οποία ήταν όταν είχαν εξαχθεί, εφόσον έχουν ατέλεια,
β) η οριστική εισαγωγή αγαθών, η παράδοση των οποίων απαλλάσσεται από το φόρο και στο εσωτερικό της χώρας.
Η διάταξη αυτή αφορά και τις εισαγωγές αγαθών που εμπίπτουν στις διατάξεις της περίπτωσης β΄της παραγράφου 1 του άρθρου 10, οι οποίες θα ετύγχαναν της εν λόγω απαλλαγής αν είχαν πραγματοποιηθεί κατά την έννοια της περίπτωσης α΄της παραγράφου 1 του άρθρου 10,
γ) η εισαγωγή προϊόντων αλιείας από επιχειρήσεις θαλάσσιας αλιείας, στην κατάσταση που αλιεύτηκαν ή αφού υποβλήθηκαν σε εργασίες συντήρησης με σκοπό την εμπορία τους και πριν από την παράδοσή τους,
δ) η εισαγωγή αγαθών, τα οποία στη συνέχεια αποστέλλονται ή μεταφέρονται από τον εισαγωγέα ή από άλλο πρόσωπο που ενεργεί στο όνομά του και για λογαριασμό του εισαγωγέα σε άλλο κράτος μέλος και η παράδοσή τους απαλλάσσεται κατ'εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 1 του άρθρου 28.
Η απαλλαγή κατά την εισαγωγή στην περίπτωση αυτή ισχύει μόνον εάν, κατά τη στιγμή της εισαγωγής, ο εισαγωγέας έχει παράσχει στις αρμόδιες αρχές τις ακόλουθες τουλάχιστον πληροφορίες:
i) τον αριθμό φορολογικού μητρώου Φ.Π.Α. που έχει χορηγηθεί στον εισαγωγέα στo εσωτερικό της χώρας, ή μέσω του φορολογικού αντιπροσώπου του, ως υπόχρεου, για την καταβολή του Φ.Π.Α.,
ii) τον αριθμό φορολογικού μητρώου Φ.Π.Α. του αποκτώντος, στον οποίο παραδίδονται τα αγαθά, που έχει χορηγηθεί σε άλλο κράτος - μέλος ή τον δικό του αριθμό φορολογικού μητρώου Φ.Π.Α. ο οποίος έχει χορηγηθεί στο κράτος - μέλος άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς των αγαθών όταν τα αγαθά αποτελούν αντικείμενο μεταφοράς, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 1 του άρθρου 28,
iii) την απόδειξη ότι τα εισαγόμενα αγαθά προορίζονται να μεταφερθούν ή να αποσταλούν από τη χώρα μας σε άλλο κράτος - μέλος.
ε) η εισαγωγή αερίου μέσω συστήματος φυσικού αερίου ή οποιουδήποτε άλλου δικτύου συνδεδεμένου με τέτοιο σύστημα ή που εισάγεται από πλοίο μεταφοράς αερίου σε σύστημα φυσικού αερίου ή σε ανάντη δίκτυο αγωγών, ηλεκτρικής ενέργειας, θερμότητας ή ψύχους μέσω των δικτύων θέρμανσης ή ψύξης.
2. Στην εισαγωγή εφημερίδων και περιοδικών αναστέλλεται η είσπραξη του οφειλόμενου φόρου. Ο φόρος αυτός καταβάλλεται όταν οι εφημερίδες και τα περιοδικά διανέμονται στην Ελλάδα από τον εισαγωγέα ή αν δεν υπάρχει εισαγωγέας από το πρακτορείο διανομής και σε περίπτωση που δεν υπάρχει ούτε πρακτορείο διανομής, από τον παραλήπτη τους.
3. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών ρυθμίζεται κάθε λεπτομέρεια για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου αυτού.
ιη) αντικείμενα συλλογών και αντικείμενα τέχνης, εκπαιδευτικού, επιστημονικού ή πολιτιστικού χαρακτήρα, που δεν προορίζονται προς πώληση, εφ'όσον εισάγονται από μουσεία αίθουσες εκθέσεων και λοιπά ιδρύματα που έχουν εγκριθεί για να παραλαμβάνουν τα αντικείμενα αυτά με απαλλαγή. Η απαλλαγή παρέχεται μόνο όταν τα αντικείμενα προσφέρονται δωρεάν ή αγοράζονται από άτομο που δεν υπόκειται στο φόρο.