2859 – Άρθρο 14

.

Άρθρο 14
Τόπος παροχής υπηρεσιών

1. Ορισµοί
Για τους σκοπούς της εφαρµογής του παρόντος άρθρου:

α) Υποκείµενος στον φόρο ο οποίος ασκεί επίσης δραστηριότητες ή πραγµατοποιεί συναλλαγές που δεν θεωρούνται φορολογητέες παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών σύµφωνα µε το άρθρο 2 θεωρείται ως υποκείµενος στον φόρο όσον αφορά όλες τις υπηρεσίες που παρέχονται σε αυτόν.

β) Μη υποκείµενο στον φόρο νοµικό πρόσωπο το οποίο διαθέτει αριθµό µητρώου ΦΠΑ θεωρείται ως υποκείµενος στον φόρο.

γ) Για την εφαρµογή της παραγράφου 6:
αα) Ως «ενδοκοινοτική µεταφορά αγαθών» νοείται κάθε µεταφορά αγαθών της οποίας ο τόπος αναχώρησης και ο τόπος άφιξης βρίσκονται στα εδάφη δύο διαφορετικών κρατών - µελών.
ββ) Ως «τόπος αναχώρησης ενδοκοινοτικής µεταφοράς αγαθών» νοείται ο τόπος όπου αρχίζει πραγµατικά η µεταφορά των αγαθών, χωρίς να λαµβάνονται υπόψη οι διαδροµές που πραγµατοποιούνται προς τον τόπο όπου βρίσκονται τα αγαθά, και ως «τόπος άφιξης ενδοκοινοτικής µεταφοράς αγαθών» νοείται ο τόπος όπου περατώνεται πραγµατικά η µεταφορά των αγαθών.

δ) Για την εφαρµογή της παραγράφου 10:
αα) Ως «τµήµα µεταφοράς επιβατών που διενεργείται εντός της Κοινότητας» νοείται το τµήµα της µεταφοράς που πραγµατοποιείται, χωρίς ενδιάµεση στάση εκτός της Κοινότητας, µεταξύ του σηµείου αναχώρησης και του σηµείου άφιξης της µεταφοράς επιβατών.
ββ) Ως «σηµείο αναχώρησης της µεταφοράς επιβατών» νοείται το πρώτο προγραµµατισµένο σηµείο επιβίβασης επιβατών εντός της Κοινότητας, ενδεχοµένως µετά από ενδιάµεση στάση εκτός της Κοινότητας και ως «σηµείο άφιξης της µεταφοράς επιβατών» νοείται το τελευταίο προγραµµατισµένο σηµείο αποβίβασης εντός της Κοινότητας επιβατών που έχουν επιβιβασθεί εντός της Κοινότητας, ενδεχοµένως πριν από ενδιάµεση στάση εκτός της Κοινότητας. Εάν πρόκειται για µεταφορά µε επιστροφή, η διαδροµή της επιστροφής θεωρείται ως αυτοτελής µεταφορά.

ε) Για την εφαρµογή της παραγράφου 12, ως «βραχυχρόνια µίσθωση» νοείται η συνεχής κατοχή ή χρήση μεταφορικού µέσου για διάστηµα που δεν υπερβαίνει τις τριάντα ηµέρες, ενώ, όσον αφορά τα πλωτά µέσα, η συνεχής κατοχή ή χρήση για διάστηµα που δεν υπερβαίνει τις ενενήντα ηµέρες.

2. Γενικοί κανόνες
Με την επιφύλαξη των επόµενων παραγράφων:

α) Ο τόπος παροχής υπηρεσιών προς υποκείµενο στον φόρο πρόσωπο, που ενεργεί µε την ιδιότητα αυτή, είναι ο τόπος όπου το εν λόγω πρόσωπο έχει την έδρα της οικονοµικής του δραστηριότητας.
Ωστόσο, εάν οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται σε µόνιµη εγκατάσταση του υποκείµενου στον φόρο προσώπου που βρίσκεται σε τόπο διαφορετικό από τον τόπο όπου έχει την έδρα της οικονοµικής του δραστηριότητας, ως τόπος παροχής των υπηρεσιών αυτών θεωρείται ο τόπος όπου βρίσκεται η µόνιµη εγκατάστασή του.
Ελλείψει τέτοιας έδρας ή µόνιµης εγκατάστασης, ως τόπος παροχής υπηρεσιών θεωρείται ο τόπος της µόνιµης κατοικίας ή της συνήθους διαµονής του υποκείµενου στον φόρο στον οποίο παρέχονται οι υπηρεσίες.

β) Ο τόπος παροχής υπηρεσιών προς µη υποκείµενο στον φόρο πρόσωπο είναι ο τόπος της έδρας της οικονοµικής δραστηριότητας του παρέχοντος τις υπηρεσίες. Ωστόσο, εάν οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται από µόνιµη εγκατάσταση του παρέχοντος που βρίσκεται σε τόπο διαφορετικό από τον τόπο της έδρας της οικονοµικής του δραστηριότητας, ως τόπος παροχής των υπηρεσιών αυτών θεωρείται ο τόπος όπου βρίσκεται η µόνιµη αυτή εγκατάσταση.
Ελλείψει τέτοιας έδρας ή µόνιµης εγκατάστασης, ως τόπος παροχής υπηρεσιών θεωρείται ο τόπος της µόνιµης κατοικίας ή της συνήθους διαµονής του παρέχοντος.

3. Παροχή υπηρεσιών από μεσάζοντες προς µη υποκείµενα στον φόρο πρόσωπα
Ο τόπος παροχής υπηρεσιών που πραγµατοποιούνται από πρόσωπα που μεσολαβούν, ενεργώντας στο όνοµα και για λογαριασµό άλλων προσώπων, στην περίπτωση που ο λήπτης των υπηρεσιών αυτών είναι µη υποκείµενο στον φόρο πρόσωπο:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον ο τόπος πραγµατοποίησης της πράξης την οποία αφορά η μεσολάβηση είναι το εσωτερικό της χώρας, σύµφωνα µε τον παρόντα νόµο.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον ο τόπος πραγµατοποίησης της πράξης την οποία αφορά η μεσολάβηση δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, σύµφωνα µε τον παρόντα νόµο.

4. Παροχή υπηρεσιών σχετικών µε ακίνητα
Ο τόπος παροχής υπηρεσιών σχετικών µε ακίνητα, περιλαµβανοµένων των υπηρεσιών εµπειρογνωµόνων και κτηµατοµεσιτών, της παροχής καταλύµατος στον ξενοδοχειακό τοµέα ή σε τοµείς παρεµφερούς χαρακτήρα, όπως σε κατασκηνώσεις διακοπών ή σε τοποθεσίες που έχουν διαµορφωθεί για να χρησιµοποιηθούν ως κατασκήνωση, της παροχής του δικαιώµατος χρήσης ακινήτου και της παροχής υπηρεσιών για την προετοιµασία και συντονισµό κατασκευαστικών εργασιών, όπως οι υπηρεσίες αρχιτεκτόνων ή επιχειρήσεων επίβλεψης:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον αφορούν ακίνητο το οποίο βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον αφορούν ακίνητο το οποίο δεν βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας.

5. Παροχή υπηρεσιών µεταφοράς επιβατών
Ο τόπος παροχής υπηρεσιών µεταφοράς επιβατών:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, κατά το µέρος της διαδροµής που πραγµατοποιείται στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, κατά το µέρος της διαδροµής που πραγµατοποιείται εκτός του εσωτερικού της χώρας.

6. Παροχή υπηρεσιών µεταφοράς αγαθών προς µη υποκείµενα στον φόρο πρόσωπα
i) Ο τόπος παροχής υπηρεσιών µεταφοράς αγαθών προς µη υποκείµενο στον φόρο πρόσωπο, εκτός της ενδοκοινοτικής µεταφοράς αγαθών:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, κατά το µέρος της διαδροµής που πραγµατοποιείται στο εσωτερικό της χώρας.
β) ∆εν είναι το εσωτερικό της χώρας, κατά το µέρος της διαδροµής που πραγµατοποιείται εκτός του εσωτερικού της χώρας.

ii) Ο τόπος παροχής υπηρεσιών ενδοκοινοτικής µεταφοράς αγαθών προς µη υποκείµενο στον φόρο πρόσωπο:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον ο τόπος αναχώρησης βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας.
β) ∆εν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον ο τόπος αναχώρησης βρίσκεται εκτός του εσωτερικού της χώρας.

7. Υπηρεσίες παρεπόµενες της µεταφοράς προς µη υποκείµενα στον φόρο πρόσωπα
Ο τόπος παροχής παρεπόµενων της µεταφοράς υπηρεσιών προς µη υποκείµενα στον φόρο πρόσω¬πα, όπως η φόρτωση, εκφόρτωση και διευθέτηση των µεταφερόµενων ειδών και παρόµοιες δραστηριότητες:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται πράγµατι στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται πράγµατι εκτός του εσωτερικού της χώρας.

8. Δικαίωμα πρόσβασης σε πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, αθλητικές, επιστημονικές, εκπαιδευτικές, ψυχαγωγικές και παρόμοιες εκδηλώσεις προς υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα.
Ο τόπος παροχής υπηρεσιών που αφορούν το δικαίωμα πρόσβασης σε πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, αθλητικές, επιστημονικές, εκπαιδευτικές, ψυχαγωγικές ή παρόμοιες εκδηλώσεις, όπως οι εμπορικές και άλλες εκθέσεις, καθώς και παρεπόμενων υπηρεσιών σχετικά με την πρόσβαση, που παρέχονται σε υποκείμενους στο φόρο:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι εκδηλώσεις αυτές πραγματοποιούνται στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι εκδηλώσεις αυτές πραγματοποιούνται εκτός του εσωτερικού της χώρας

8.α. Παροχή πολιτιστικών, καλλιτεχνικών, αθλητικών, επιστημονικών, εκπαιδευτικών, ψυχαγωγικών και παρόμοιων υπηρεσιών προς μη υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα.
Ο τόπος παροχής υπηρεσιών οι οποίες αφορούν πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, αθλητικές, επιστημονικές, εκπαιδευτικές, ψυχαγωγικές ή παρόμοιες δραστηριότητες, όπως εμπορικές και άλλες εκθέσεις, περιλαμβανομένων των υπηρεσιών των διοργανωτών τέτοιων δραστηριοτήτων, καθώς και της παροχής παρεπόμενων προς τις υπηρεσίες αυτές υπηρεσιών που παρέχονται σε μη υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι εκδηλώσεις αυτές πραγματοποιούνται στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι εκδηλώσεις αυτές πραγματοποιούνται εκτός του εσωτερικού της χώρας

9. Πραγµατογνωµοσύνες ή εργασίες που αφορούν κινητά ενσώµατα αγαθά προς µη υποκείµενα στον φόρο πρόσωπα.
Ο τόπος παροχής υπηρεσιών µε αντικείµενο πραγµατογνωµοσύνες ή εργασίες που αφορούν κινητά ενσώµατα αγαθά και παρέχονται προς µη υποκείµενα στον φόρο πρόσωπα:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται πράγµατι στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται πράγµατι εκτός του εσωτερικού της χώρας.

10. Παροχή υπηρεσιών εστιατορίου και εστίασης.
Ο τόπος παροχής υπηρεσιών εστιατορίου και εστίασης (catering), εκτός από αυτές που πράγµατι εκτελούνται επί πλοίων, αεροπλάνων ή τρένων κατά τη διάρκεια τµήµατος µεταφοράς επιβατών που διενεργείται εντός της Κοινότητας:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται πράγµατι στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται πράγµατι εκτός του εσωτερικού της χώρας.

11. Παροχή υπηρεσιών εστιατορίου και εστίασης επί μεταφορικού µέσου κατά τη διάρκεια ενδοκοινοτικού ταξιδιού
Ο τόπος παροχής υπηρεσιών εστιατορίου και εστίασης (catering), που πράγµατι εκτελούνται επί πλοίων, αεροπλάνων ή τρένων κατά τη διάρκεια τµήµατος µεταφοράς επιβατών που διενεργείται εντός της Κοινότητας:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον το σηµείο αναχώρησης της µεταφοράς βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας.
β) ∆εν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον το σηµείο αναχώρησης της µεταφοράς βρίσκεται εκτός του εσωτερικού της χώρας.

12. Μίσθωση μεταφορικών μέσων

i. Ο τόπος βραχυχρόνιας μίσθωσης μεταφορικού μέσου:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον το μεταφορικό μέσο τίθεται πράγματι στη διάθεση του πελάτη στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον το μεταφορικό μέσο τίθεται πράγματι στη διάθεση του πελάτη εκτός του εσωτερικού της χώρας.

ii. Ο τόπος μίσθωσης, εκτός από τη βραχυχρόνια μίσθωση, μεταφορικού μέσου σε μη υποκείμενο στο φόρο:

α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον ο μη υποκείμενος στο φόρο λήπτης είναι εγκατεστημένος ή έχει τη μόνιμη κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον ο μη υποκείμενος στο φόρο λήπτης δεν είναι εγκατεστημένος ή δεν έχει τη μόνιμη κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του στο εσωτερικό της χώρας.
Κατά παρέκκλιση του προηγούμενου εδαφίου, στην περίπτωση σκάφους αναψυχής που μισθώνεται σε μη υποκείμενο στο φόρο, εκτός από τη βραχυχρόνια μίσθωση, ο τόπος μίσθωσης:
α) Είναι το εσωτερικό της χώρας στην περίπτωση που το σκάφος τίθεται πράγματι στη διάθεση του λήπτη στο εσωτερικό της χώρας και η υπηρεσία παρέχεται πράγματι από την έδρα ή μια μόνιμη εγκατάσταση του παρέχοντος στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας στην περίπτωση που το σκάφος τίθεται πράγματι στη διάθεση του λήπτη εκτός του εσωτερικού της χώρας και η υπηρεσία παρέχεται πράγματι από την έδρα ή μια μόνιμη εγκατάσταση του παρέχοντος στον ίδιο τόπο της διάθεσης του σκάφους.

13. Παροχή τηλεπικοινωνιακών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών και ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών σε μη υποκείμενους στο φόρο.
Ο τόπος παροχής τηλεπικοινωνιακών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών και ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών, ιδίως εκείνων που προβλέπονται στο Παράρτημα VII, προς μη υποκείμενο στο φόρο:

α) Είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον ο λήπτης μη υποκείμενος στο φόρο είναι εγκατεστημένος ή έχει τη μόνιμη κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του στο εσωτερικό της χώρας.
β) Δεν είναι το εσωτερικό της χώρας, εφόσον ο λήπτης μη υποκείμενος στο φόρο είναι εγκατεστημένος ή έχει τη μόνιμη κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του εκτός του εσωτερικού της χώρας.
Το γεγονός ότι ο παρέχων την υπηρεσία και ο λήπτης επικοινωνούν μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι πρόκειται για υπηρεσία παρεχόμενη ηλεκτρονικά.

14. Τόπος παροχής ορισµένων υπηρεσιών που παρέχονται προς µη υποκείµενα στον φόρο πρόσωπα εγκατεστηµένα εκτός Κοινότητας
Ο τόπος παροχής των κατωτέρω υπηρεσιών δεν είναι το εσωτερικό της χώρας στην περίπτωση που παρέχονται από υποκείµενο στον φόρο που έχει την έδρα της επιχείρησής του στο εσωτερικό της χώρας ή διαθέτει µόνιµη εγκατάσταση στο εσωτερικό της χώρας από την οποία παρέχεται η υπηρεσία ή, ελλείψει τέτοιας έδρας ή µόνιµης εγκατάστασης, έχει τη µόνιµη κατοικία ή τη συνήθη διαµονή του στο εσωτερικό της χώρας και ο λήπτης είναι µη υποκείµενο στον φόρο πρόσωπο ο οποίος είναι εγκατεστηµένος ή έχει τη µόνιµη κατοικία ή τη συνήθη διαµονή του εκτός Κοινότητας:

α) µεταβίβαση και παραχώρηση δικαιωµάτων πνευµατικής ιδιοκτησίας, δικαιωµάτων εκ διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας, αδειών εκµετάλλευσης, βιοµηχανικών και εµπορικών σηµάτων και άλλων παρόµοιων δικαιωµάτων,
β) διαφηµιστικές υπηρεσίες,
γ) παροχή υπηρεσιών από συµβούλους, µηχανικούς, γραφεία µελετών, δικηγόρους, λογιστές και άλλες παρόµοιες υπηρεσίες, καθώς και επεξεργασία δεδοµένων και παροχή πληροφοριών,
δ) ανάληψη υποχρέωσης για µη άσκηση επαγγελµατικής δραστηριότητας, εν όλω ή εν µέρει, ή δικαιώµατος προβλεπόµενου στο παρόν άρθρο,
ε) τραπεζικές, χρηµατοοικονοµικές και ασφαλιστικές εργασίες, συµπεριλαµβανοµένων των εργασιών αντασφάλισης, µε εξαίρεση τη µίσθωση χρηματοθυρίδων,
στ) διάθεση προσωπικού,
ζ) µίσθωση ενσώματων κινητών αγαθών, µε εξαίρεση όλα τα μεταφορικά µέσα,
η) παροχή πρόσβασης σε σύστημα φυσικού αερίου ευρισκόμενου στο έδαφος της Κοινότητας ή σε δίκτυο συνδεδεμένο με αυτό το σύστημα, στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας ή στα δίκτυα θέρμανσης ή ψύξης, καθώς και μεταφοράς ή διανομής μέσω των συστημάτων ή των δικτύων αυτών και παροχή άλλων υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με αυτές.
θ) τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες,
ι) ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές υπηρεσίες (καταργήθηκαν σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 104 του νόμου 4316/2014, ΦΕΚ Α’270/24.12.2014)

15. Τόπος παροχής ορισμένων υπηρεσιών για την αποφυγή διπλής φορολόγησης, μη φορολόγησης ή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού
Με σκοπό την αποφυγή διπλής φορολόγησης, μη φορολόγησης ή την αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού:
α) Για τις υπηρεσίες για τις οποίες ο τόπος παροχής είναι εκτός Ένωσης σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 12, 13 και 14, περίπτωση ζ΄, ο τόπος παροχής είναι το εσωτερικό της χώρας, στην περίπτωση που η χρήση και εκμετάλλευση των υπηρεσιών αυτών πραγματοποιείται στο εσωτερικό της χώρας.
Ειδικότερα για τις υπηρεσίες μίσθωσης μεταφορικών μέσων και ενσώματων κινητών αγαθών, η χρήση και εκμετάλλευση θεωρείται ότι πραγματοποιείται στο εσωτερικό της χώρας κατά το μέρος που τα μισθωμένα αγαθά χρησιμοποιούνται στο εσωτερικό της χώρας. Για τις υπηρεσίες της παραγράφου 13, η χρήση και εκμετάλλευση θεωρείται ότι πραγματοποιείται στο εσωτερικό της χώρας, εφόσον κατά το χρόνο παροχής ο λήπτης της υπηρεσίας βρίσκεται στην Ελλάδα.

β) Για τις υπηρεσίες μεταφοράς αγαθών σε υποκείμενους στο φόρο, για τις οποίες ο τόπος παροχής είναι το εσωτερικό της χώρας με βάση την παράγραφο 2 περίπτωση α΄, ο τόπος παροχής θεωρείται ότι είναι εκτός Ένωσης στην περίπτωση που οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται υλικά εξ ολοκλήρου εκτός Ένωσης.

16. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών εξειδικεύονται περαιτέρω τα κριτήρια χρήσης και εκμετάλλευσης, που προβλέπονται στην παράγραφο 15, ορίζεται ο τρόπος απόδειξης της πλήρωσης των κριτηρίων αυτών, καθώς και ρυθμίζεται κάθε διαδικαστικό θέμα και λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου αυτού.

[sws_grey_box box_size="100"][/sws_grey_box]