Απόφαση 766/2015 AΔΕΙΑ ΕΚΠΟΙΗΣΗΣ ΦΟΡΤΙΟΥ ΠΛΟΙΟΥ – ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΛΛΟΤΡΙΩΝ. Αίτηση για συντηρητική κατάσχεση φορτίου πλοίου για δαπάνες από διοίκηση αλλότριων και για χορήγηση άδειας εκποίησής του. Κρίση ότι ως προς το φορτίο του εκπλειστηριασθέντος πλοίου συντρέχει περίπτωση γνήσιας αθέμιτης διοίκησης αλλότριων κατ’ άρθρ. 737 ΑΚ. Πρέπει η υπό κρίση αίτηση να απορριφθεί.

.

ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΑΡΙΘΜΟΣ 766/2015

Πρόεδρος : Αντώνιος Αλαπάντας

Δικηγόροι : Γ. Κουτρουμπούσης, Πρ. Σικιαρίδης

 

Η διοίκηση αλλότριων ρυθμίζεται από τις διατάξεις των άρθρων 730-739 ΑΚ ως ενοχή εξωδικαιοπρακτική (εκ του νόμου), μεταξύ του διοικητή και του κυρίου της υπόθεσης και μάλιστα από μόνο το γεγονός ότι ο διοικητής χειρίζεται και διοικεί ξένη υπόθεση, χωρίς να έχει δικαίωμα ή σχετική υποχρέωση. Οι διατάξεις αυτές δια­κρίνουν μεταξύ γνήσιας και μη γνήσιας διοίκησης αλλό­τριων, ενώ και η γνήσια διοίκηση αλλότριων διακρίνεται σε θεμιτή και αθέμιτη. Η έννοια της γνήσιας διοίκησης αλλότριων δίνεται από τις διατάξεις του άρθρου 730 ΑΚ, κατά τις οποίες όποιος διοικεί χωρίς εντολή ξένη υπό­θεση έχει υποχρέωση να τη διεξάγει προς το συμφέρον του κυρίου και σύμφωνα με την πραγματική ή την εικα­ζόμενη θέλησή του, δεν λαμβάνεται δε υπόψη αντίθετη θέληση του τελευταίου για τη διοίκηση της υπόθεσής του, αν αντιβαίνει στο νόμο ή στα χρηστά ήθη. Εφό­σον ο διοικητής ανέλαβε τη διοίκηση της ξένης υπόθε­σης προς το συμφέρον και σύμφωνα με την πραγματική ή την εικαζόμενη θέληση κυρίου πρόκειται για γνήσια θεμιτή διοίκηση αλλότριων και ο διοικητής έχει κατά το άρθρο 736 ΑΚ το δικαίωμα να ζητήσει από τον κύριο τις δαπάνες της διοίκησης και την ανόρθωση των ζημιών κατά τις διατάξεις για την εντολή (άρθρα 721-723 ΑΚ), που εφαρμόζονται αναλόγως. Πραγματική μεν βούληση υπάρχει, όταν ο κύριος της υπόθεσης έχει εκφρασθεί περί της ανάγκης διενέργειας των πράξεων. Εικαζόμενη δε, βούληση είναι όχι εκείνη την οποία μπορεί να εικά­σει ο διοικητής, αλλά η βούληση που μπορεί να θεωρηθεί σε παρόμοιες περιστάσεις, αντικειμενικά ερευνού­μενες, ως τέτοια του κυρίου της υπόθεσης διαφορετικά πρόκειται για γνήσια μεν, αθέμιτη όμως διοίκηση αλλό­τριων και ο διοικητής δικαιούται κατά το άρθρο 737 ΑΚ να ζητήσει μόνο την απόδοση των δαπανών του κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό (κατ άρθρο 904 ΑΚ). Αντίθετα πρόκειται για μη γνήσια διοί­κηση αλλότριων όταν ο διοικητής διοικεί την ξένη υπό­θεση σαν δική του, γνωρίζοντας ότι πρόκειται για ξένη, οπότε κατά το άρθρο 739 ΑΚ και με την επιφύλαξη της τυχόν ευθύνης του από αδικοπραξία έχει και πάλι τις υποχρεώσεις από τη διοίκηση αλλότριων, ενώ δαπά­νες έχει δικαίωμα να απαιτήσει μόνο κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό (ΑΠ 2091/2013 ΧρΙΔ 2014. 261). Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις των άρθρων 2 και 11 παρ. 3 του κανονισμού EE 864/2007 (Ρώμη II, εφαρ­μοστέο δίκαιο στις εξωσυμβατικές ενοχές που ισχύει από 11.1.2009) στην εξωσυμβατική ενοχή της διοί­κησης αλλότριων, όταν δεν προϋπάρχει υφιστάμενη σχέση μεταξύ των μερών ή όταν δεν έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην ίδια χώρα (κατά τις διατάξεις των άρθρων 11 παρ. 1, 2 του ίδιου κανονισμού), εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας στην οποία τελείται η συγκεκριμένη πράξη. Εξ άλλου, η άδεια του δικαστηρίου για την εκποί­ηση μη δεκτικών καταθέσεως κινητών πραγμάτων (φορ­τίου) από τον υπερθεματιστή πλοίου, όταν δεν δύναται κατ άλλο τρόπο να παραδώσει ασφαλώς το φορτίο στο δικαιούχο είτε διότι δεν είναι βέβαιος περί το πρόσωπο αυτού είτε από άλλους λόγους που αφορούν σε εκείνον (δανειστή), όπως είναι ιδίως η απουσία ή η αδιαφορία του, με βάση το άρθρο 434 παρ. 2 ΑΚ, παρέχεται από το Μονομελές Πρωτοδικείο που δικάζει κατά τη διαδικα­σία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρα 740 παρ. 1 και 798 Κ.Πολ.Δ.) και όχι αυτής των ασφαλιστικών μέτρων (βλ. Σχινάς εις Ερμηνεία ΑΚ Γεωργιάδη/Σταθόπουλου υπό το άρθρο 434 π. αριθ. 8, Αρβανιτάκης εις Ερμηνεία Κ.Πολ.Δ. Κεραμέα/Κονδύλη/Νίκα υπό το άρθρο 798 αριθ. 1).

Με την υπό κρίση αίτηση η αιτούσα επικαλείται επικείμενο κίνδυνο (την αφερεγγυότητα της καθ ης) και ζητεί να κατασχεθεί συντηρητικά για το ποσό των 970.000 € κάθε κινητή και ακίνητη περιουσία της καθ ης η αίτηση και δη το φορτίο σωλήνων ανθρακοχάλυβα 2.200,20 μ.τ. που βρίσκεται στο φορτηγό πλοίο της (αιτούσας) «Olympic Light» με σημαία Belize που ναυ­λοχεί στη Σαλαμίνα, για την ικανοποίηση αξίωσής της από τη θετική της ζημία από δαπάνες που έγιναν σύμ­φωνα με την εικαζόμενη θέληση της κυρίας του φορτίου του πλοίου (αμοιβή πράκτορα, μισθοδοσία και επανα­πατρισμός πληρώματος και τροφοδοσία πλοίου έως 18.9.2014, αναγκαστικές μεθορμίσεις, παραμονή του πλοίου στις εγκαταστάσεις των Νέων Ελληνικών Ναυ­πηγείων και φύλαξη του πλοίου, αμοιβή νέου πληρώματος, τέλη ΟΛΠ), καθώς και τα διαφυγόντα κέρδη της. Περαιτέρω, ζητεί να της χορηγηθεί άδεια για την εκφόρ­τωση του φορτίου αυτού και την ελεύθερη πώλησή του, με επιμέλεια της (και λήψη μέρους του πλειστηριάσματος προς ικανοποίηση της επίδικης αξίωσης). Η αίτηση αυτή παραδεκτώς εισάγεται για να συζητηθεί ενώπιον του αρμοδίου Δικαστηρίου αυτού κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (άρθρα 1, 3, 682, 683 παρ. 3, 686 επ. Κ.Πολ.Δ. και 51 ν. 2172/1993). Πρέπει όμως να απορριφθεί ως απαράδεκτη λόγω καθ ύλην αναρμοδιό­τητας, ως προς το δεύτερο αίτημά της για τη χορήγηση της ως άνω άδειας (κατ άρθρο 434 παρ. 2 ΑΚ), που, κατά τα ανωτέρω, εκδικάζεται από το Μονομελές Πρωτοδικείο κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας και όχι των ασφαλιστικών μέτρων, ενώ δεν πρέπει να κρατηθεί αυτή (λόγω των σημαντικών διαφορών των διαδικασιών αυτών και δη του μέτρου απόδειξης), ούτε να παραπεμ­φθεί προς εκδίκαση στο αρμόδιο Δικαστήριο, δεδομέ­νου ότι η υποβολή της αίτησης κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας δεν συνδέεται με τις δικονομικές και ουσιαστικές συνέπειες που θα πρέπει διατηρού­μενες, να προστατευθούν (Αρβανιτάκης εις Ερμηνεία Κ.Πολ.Δ. των Κεραμέα/Κονδύλη/Νίκα, υπό την εισαγωγή των άρθρων 739-866, αριθ. 6, με τις εκεί παραπομπές). Κατά τα λοιπά η αίτηση αυτή είναι νόμιμη, στηρίζεται στις διατάξεις των άρθρων 2, 11 παρ. 3 κανονισμού EE 864/2007 (εφαρμογή του ελληνικού δικαίου, κατά τα ανωτέρω, δεδομένου ότι οι επίδικες πράξεις τελούνται στην Ελλάδα), 298,730, 736, 721,722, 723 ΑΚ, άρθρα 1 περ. δ, ια, ιγ, 2, 8 παρ. 1,4 ν.δ. 4570/1966 «κύρωση της Δ. Συμβάσεως των Βρυξελλών του 1952 περί ενοποιήσεως κανόνων τινών επί συντηρητικής κατασχέσεως θαλασσοπλοούντων πλοίων» (δεδομένου ότι και η Ελλάδα και το Belize την έχουν κυρώσει), 707 επ. Κ.Πολ.Δ. και πρέπει να εξεταστεί και κατ ουσίαν.

Πιθανολογήθηκαν τα ακόλουθα: Η αιτούσα, ναυτιλι­ακή εταιρεία, πλειοδότησε (για ποσό 231.000 δολαρίων ΗΠΑ) στον αναγκαστικό πλειστηριασμό του φορτηγού πλοίου «Olympic Light» με σημαία Belize, στις 10.9.2014 και απέκτησε αυτό κατά κυριότητα με βάση την υπ αριθ. 576/2014 σχετική έκθεση του συμβολαιογράφου Πειραιώς Μ.Σ., η οποία καταχωρήθηκε στο νηολόγιο του Λιμεναρ­χείου Πειραιώς στις 17.9.2014. Εντός του πλοίου αυτού βρισκόταν και βρίσκεται ακόμη φορτίο σωλήνων ανθρακοχάλυβα 2.200,20 μετρικών τόνων, κυριότητας της καθ ης που το είχε αγοράσει τον Απρίλιο του 2014 από την τούρκικη εταιρεία «TICARET A.S», κατόπιν δανείου από τράπεζα των ΗΠΑ. Το φορτίο αυτό φορτώθηκε στο ως άνω πλοίο 25.4.2014 στην Αλεξανδρέττα Τουρκίας, εκδόθηκαν σχετικά τρεις φορτωτικές (με δικαιούχο αυτών την καθ ης) και απέπλευσε, λόγω γραφειοκρατικών κωλυμάτων, στις 6.5.2014 με προορισμό την Αγγλία και κατέπλευσε με απόφαση της τότε πλοιοκτήτριας ("Adriatic Shirring CO"), αρχικά στο Λαύριο για επισκευές και τελικά στις 14.5.2014 στον Πειραιά για πετρέλευση και εφοδιασμό, όπου και κατασχέθηκε αναγκαστικά από την εταιρεία «Αργοναυπλία ΝΕ» με βάση την υπ αριθ. 1092/2014 δια­ταγή πληρωμής του Δικαστηρίου αυτού και εκπλειστηριάστηκε κατά τα ανωτέρω. Αμέσως μετά τον πλειστηρια­σμό και την καταχώρηση της ως άνω έκθεσης στο νηο­λόγιο, η καθ ης ενημέρωσε αρχικά (στις 17.9.2014) με e-mail και κατόπιν με την από 23.9.2014 εξώδικη όχληση- πρόσκληση και διαμαρτυρία (που κοινοποιήθηκε στην αιτούσα στις 25.9.2014) την αιτούσα ότι είναι κύρια του ως άνω φορτίου και ότι ζήτησε την εκφόρτωση αυτού στο αρμόδιο τελωνειακό χώρο, ήτοι στην Ελευσίνα η στον Πει­ραιά, χωρίς να λάβει απάντηση, ενώ στις 6.10.2014, προς άρση κάθε αμφιβολίας, της κοινοποίησε τα αντίγραφα των τριών ως άνω φορτωτικών στις οποίες και στηρίζει το δικαίωμα κυριότητας στο επίδικο φορτίο, ζητώντας της να επικοινωνήσει με την ίδια ή τον πράκτορα της. Η αιτούσα αγνόησε τα αιτήματα της καθ ης και αυτή, της κοινοποί­ησε την με αριθ. κατάθεσης 147/16.10.2014 αίτηση ασφα­λιστικών μέτρων νομής του επίδικου φορτίου ενώπιον του Ειρηνοδικείου Σαλαμίνας που με την υπ αριθ. 80/2014 απόφαση του (και αφού είχε εκδώσει σχετική προσωρινή διαταγή υπέρ της καθ ης) αναγνώρισε την καθ ης προ­σωρινούς νομείς του επίδικου φορτίου και υποχρέωσε την αιτούσα, εντός προθεσμίας είκοσι ημερών, να μεταφέρει το ως άνω πλοίο της από τη Σαλαμίνα, όπου ναυλοχεί και σήμερα (στις εγκαταστάσεις των Νέων Ελληνικών Ναυ­πηγείων), στον (πλησιέστερο) τελωνειακό χώρο της Ελευ­σίνας (κατά τα άρθρα 8,12,19 παρ. 1, 24 ν. 2960/2001), με δαπάνες της καθ ης, για να γίνει η εκφόρτωση, όμως η αιτούσα δεν συμμορφώνεται με την ως άνω δικαστική απόφαση παρά την απειλή χρηματικής ποινής 50.000 € για κάθε παράβαση (ισχυρίζεται ότι το πλοίο δεν είναι αξιόπλοο, στερείται των αναγκαίων πιστοποιητικών και ασφάλισης και δεν μπορεί να πλεύσει έως την Ελευσίνα και ζητεί μεταφόρτωση του φορτίου σε άλλο πλοίο που θα καταπλεύσει στον τόπο που ναυλοχεί, παραβλέποντας την ως άνω δικαστική απόφαση και ότι το πλοίο αυτό μπο­ρεί να ρυμουλκηθεί, πράγμα που η καθ ης αποδέχεται), άσκησε έφεση κατά της απόφασης αυτής και ζήτησε από το Δικαστήριο αυτό την αναστολή εκτέλεσης της (με προ­σωρινή διαταγή) που απορρίφθηκε. Σύμφωνα με τα ανω­τέρω, η αιτούσα γνώριζε εξ αρχής το φορτίο του πλοίου και από τις 17.9.2014 την καθ ης ως κυρία και νομέα του ως άνω φορτίου (οι όποιες δε αμφιβολίες για τη νομιμο­ποίηση της καθ ης είχαν αρθεί από τις 6.10.2014 με την κοινοποίηση των σχετικών φορτωτικών) και δεν ενήργησε με βάση την εικαζόμενη βούληση αυτής (με βάση τη γνή­σια διοίκηση αλλότριων) και δεν συντρέχουν επομένως οι προϋποθέσεις του άρθρου 736 ΑΚ (κατά τα ανωτέρω), επί του οποίου ρητά στηρίζεται η υπό κρίση αίτηση, αλλά συντρέχει περίπτωση γνήσιας αθέμιτης διοίκησης αλλό­τριων και κατά το άρθρο 737 ΑΚ, δικαιούται τις δαπάνες της για το επίδικο φορτίο κατά τον αδικαιολόγητο πλουτι­σμό (άρθρο 904 ΑΚ), βάση που δεν περιέχει στην ως άνω αίτηση, ούτε συμπληρώθηκε αυτή έστω κατά τη συζήτηση (βλ. Β. Βαθρακοκοίλη, Ερμηνεία Κ.Πολ.Δ., υπό το άρθρο 686 π. αριθ. 27, Κράνης εις Ερμηνεία Κ.Πολ.Δ. των Κερα­μέα/Κονδύλη/Νίκα, υπό το ίδιο άρθρο, αριθ. 10 με τις εκεί παραπομπές), ενώ σε κάθε περίπτωση, οι ως άνω δαπά­νες που αναφέρει η αιτούσα ότι έκανε, αφορούν κυρίως στο πλοίο (και θα τις κατέβαλε η αιτούσα ούτως ή άλλως ως νέα πλοιοκτήτρια αυτού, είτε υπήρχε το επίδικο φορτίο σε αυτό είτε όχι) και όχι αποκλειστικά στο επίδικο φορτίο. Επομένως, κατά τα ανωτέρω, πρέπει η υπό κρίση αίτηση να απορριφθεί και να επιδικαστούν τα δικαστικά έξοδα της καθ ης που νίκησε εις βάρος της αιτούσας, κατά το άρθρο 84 παρ. 2 του νέου Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013), κατόπιν σχετικού της αιτήματος.